Մապետայի Ալեւիները (Արեւիները) կ’ըսէն՝ Մենք չենք լքի մեր ճանապարհը

ԿԻԼԻԿԻԱԱֆրին Մապետայի ալեւի (Արեւի) խորհրդարանական նախագահ եւ Պիրի Պիր Կոմերտը հայտարարած է, որ Աֆրինի մէջ  ռումբ է բախվել ժողովուրդին, աղոթքներուն եւ անոնց երեխաներուն, «Մենք չենք լքի մեր ճանապարհը». «Մենք ճիշտ ուղին ենք, մարդկութեան ճանապարհը, ազնվութեան ճանապարհը » ըսին:

Աֆրինի մէջ սկսած հարձակումներու 22-րդ օրը կը շարունակուի. Քուրդեր, արաբներ, չերքեզներ, հայեր ազգային պատկանելիութիւն է սուննիական, Ալեւի, եզտիները, քրիստոնեական հավատը մարդկանց հետ իմ Դեմոկրատական Ինքնավար անդրադարձավ 2014 թուականին. Աֆրինի մէջ միասին են ապրել, քանի որ 2016 թուականին  անոնց ստեղծուած  ընթացքին Սուրիոյ դեմոկրատական ֆետերացիա, իւրաքանչիւր բաժին կարող է արտահայտուիլ, լեզուն եւ մշակոյթը ապրեցնել, ան ունեցած է կկանք, որը կարող էր կառավարել իրեն:

2017 Օգօստոսէն մինչեւ Հոկտեմբեր մենք հնարաւորութիւն ունինք դիտելու եւ հետեւելու Աֆրինի ժողովուրդին եւ Մապետայի ալեւիներուն:

Օսմանցիներուն ճնշումներէն բախած են:

Ալեւի մզկիթի պատմութիւնը լեցուած է օսմանցիներու կոտորածներով: Օսմանիան կայսրութեան մեծամասնութիւնը 1516 թուականին Մերդեպաբիկի ճակատամարտին նախգան Սիրիա մտնելը եւ բնակութիւն հաստատելը Աֆրինի մէջ Մարաշը եւ Ադամիան ալեւիները փախած էին Օսմանիան կայսրութեան հալածանքէն:

Սակայն Աֆրինի մէջ գտնուող ալեւիները, որտեղ օսմանիան կայսրութիւնները կոտորուեցան տարածաշրջան մուտք գործելէ ետք:

Տերսիմի կոտորածէն ետք նոյնպէս տեղափոխուած էն Աֆրին:

Ժողովուրդներուն թշնամացուցին իրարու

2015 թուականին իրականացած հարցազրոյցին՝ Աֆրինի Մաբետայի Ալեւի Խորհուրդի Նախագահը եւ Ալեւիներու Փիրերու Փիր (Տէր Տիրանց) Ջոմերտը հասցկցուցած էր, որ Մաբետացի Ալեւիներ ըլլալով՝ ինչպէս պիտի դիմադրէին բռնագրաւման։ Աֆրինի հողերուն վրայ շատ մը տեղեր Ալեւիներու սրբավայրեր գոյութիւն ունին, ըսող Փիր (տէր) Ջոմերտը այսպէս արտայայտուեցաւ․ ՛՛Բաւական շատ Ալեւի մարդիկ Օսմանցիներու խժդժութիւններէն փախչելով այս հողերուն վրայ ապաստանած են։ Ներկայիս Սիւննիներուն պատկանող շատ մը գիւղերու մէջ՝ Սեւրին Դեդէ, Խալիլ Դեդէ, Ջոմերտ Դեդէ, Իբրահիմ Դեդէ, եւալն, բաւական խտութեամբ Ալեւիներ կ՛ապրէին։ Մենք՝ Ալեւիներս ու մեր Եզիդի եղբայրները, բազմաթիւ կոտորածներէ անցանք։ Օսմանական ժամանակաշրջանին, քաղաքականացուած իսլամով՝ ժողովուրդները, կրօնները իրարու թշնամացուցին։ Այսօր ալ այդպէս կ՛ընեն։ Մենք կրկին անգամ Ալեւիներու մտածելակերպը, փիլիսոփայութիւնն ու իրողութիւնը ներկայացնել կարողանալու համար՝ Մաբետայի մէջ մեր Ալեւիական Կեդրոնը հիմնեցինք։ Հինգշաբթի օրերուն՝ մեր ժողովուրդը հոս գալով իր պաշտամունքը կը կատարէ։ Փիրը (հոգեւոր առաջնորդը) երբ պատրաստ կ՛ըլլայ՝ ապա կուգան Զակիրները՛՛։

՛՛ԱՖՐԻՆԻ ՄԷՋ ՄԻԱՍՆԱԲԱՐ ՀԱՍԱՆՔ ԳԵՂԵՑԿՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՄԱՐԴԿԱՅՆՈՒԹԵԱՆ՛՛

Փիր (հոգեւոր առաջնորդ) Ջոմերտը Աֆրինի մէջ Դեմոկրատական Ինքնավար կառավարութեան եւ Հիւսիսային Սուրիոյ Դեմոկրատական Դաշնութիւն կազմակերպութեան համակարգին մէջ թէ ինչպէ՞ս կ՛ապրին՝ այսպէս կը նկարագրէ․ ՛՛Այլեւս նախկինի պէս Ալեւի մարդիկ թագնուած չեն։ Ալեւի մարդիկ իրենց միտքերը, պաշտամունքն ու փիլիսոփայութիւնը ուրիշներուն ալ կը ծանօթացնէ։ Այսինքն այսօր ամէն մէկը իր լեզուով, մշակոյթով, պաշտամունքով ազատ կ՛ապրի, իր վրայ ոչ մէկ ճնշում կայ։ Մենք բոլորս միասնաբար Աֆրինի մէջ ազատ մտածողութեամբ, սիրով հասանք գեղեցիկին եւ մարդկայնութեան։

Մաբետայի վարչական շրջանի Ալեւիներուն հիմնած 5 համայնքներէն մէկը եղող Շէհիտ Սիվարի համայնքի համանախագահ Մեւլուդէ Իսան կ՛ըսէր․ ՛՛Մենք մեր համայնքները շուտ հիմնած ենք։ Համայնքներուն միջոցով բազմաթիւ դժուարութիւններ լուծեցինք։ Ընտրութիւններու մասնակցեցանք, ես եւ ընկերներէս մէկը համայնքի համանախագահներ ընտրուեցանք։ Այս համայնքները ծառայութեան համար են։ Մեր համայնքներով մեր ժողովուրդին պիտի ծառայենք։ Առաջ քաշուած գործերը պիտի կատարենք, եւ յառաջացած հարցերը պիտի լուծենք։ Մեր գիւղն ալ Ալեւիական գիւղ մըն է։ Խաղաղութեան եւ սիրոյ մէջ՝ մեր ժողովուրդին պիտի ծառայենք՛՛։

ՓԻՐ (հոգեւոր հովիւ) ՋՈՄԵՐՏ —  ՊԻՏԻ ԴԻՄԱԴՐԵՆՔ

Աֆրինի դէմ կատարուած յարձակումներէն ետք, Փիր Ջոմերտի հետ կրկին տեսակցութեան ընթացքին՝ ան յայտարարեց թէ Օսմանցիներէն կոտորած տեսած Ալեւիներուն, այսօր ալ նոյն նպատակով՝ անոնց թոռներուն վրայ յարձակած են։ Իրենց արեան մինչեւ վերջին կաթիլը դիմադրելու պատրաստ ըլլալնին իմացնող Փիր Ջոմերտը հետեւեալ արտայայտութիւնները օգտագործեց․ ՛՛ Մենք Ալեւի ազգ ըլլալով՝ չմոռնանք յատկապէս որ Թրքական պետութիւնը Դերսիմի մէջ 80 հազար Ալեւի կոտորեց, աքսորեց։ Չմոռնանք Թրքական պետութեան՝ Մարաշի եւ Սիվասի մէջ Ալեւիներու գլխուն բերածները։ Հիմա ալ Աֆրինին կը հարուածէ, մերոնց վրայ ռումբեր կը տեղացնէ, ժողովուրդին կը սպաննէ, իր բնակատեղիէն ու հողէն կը զրկէ։ Նոյնիսկ մեր պաշտամունքի սրբավայրերուն վրայ ռումբեր կը տեղացնէ։ Մենք Ալեւիներս թէ՛ մեր ժողովուրդին եւ թէ՛ մեր հաւատքին պէտք է տէր կանգնինք։ Թա՛ Աֆրինը եւ թէ՛ Մաբետան պաշտպանելու պատրաստ ենք։ Մեր արեան մինչեւ վերջին կաթիլը՝ պիտի դէմ կանգնինք բռնագրաւամն, եւ մեր ժողովուրդին պաշտպան պիտի կանգնինք։ Մենք մեր ուղին պիտի չլքենք։ Մեր ուղին իրաւունքի ճանապարհն է, մարդկայնութեան ճանապարհն է, ազնւութեան ճանապարհն է։ Այդ աղտոտ անցեալը մեր ժողովուրդի գլխուն բերելու իրաւունք պիտի չտանք։ Աստուած մեր ժողովուրդին յաջողութիւն տայ, Աֆրինի ժողովուրդին եւ հողերուն Սուրբ Ալիի սուրն ու ուժը պարգեւէ՛՛։

Այս կապակցութեամբ  «pirha.net»  լրատուական գործակալութինը կը հայտնէ

Input your search keywords and press Enter.