Թոնիրի մշակոյթը կը շարունակուի Սասունի մէջ

Բաթմանի Սասուն գաւառի ժողովուրդը իր հացը  թոնիրի մէջ թխելով՝ կենդանութիւն կուտայ տարածաշրջանի մշակոյթին:

 

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ – Վառելանիւթի փոփոխութիւններէն կախուած, ինչպէս տարբեր վառելիք օգտագործող վառարաններու պարագային, բնական գազով եւ ելեկտրականութեամբ աշխատող հացի վառարաններու առաջացմամբ՝ ժամանակի հետ կը նուազի թոնիրի մշակոյթը, որ սակայն կը շարունակէ մնալ Բաթմանի Սասուն գաւառի Յուվալար (Sorexbê) գիւղին մէջ:

Թոնիրը տարածականօրէն կը կառուցուի գետնէն վեր եւ կամ գետնի մէջ թաղուած երկու տարբեր ձեւերով, եւ Սասունի մէջ սովորաբար կը կառուցուի գետնի ընդերքին թաղուած տեսակը:

Կարմիր կաւը ջուրով շաղախելէ եւ հունձելէ ետք կը ձեւաւորուի թոնիրը: Այնուհետեւ քանի մը օր արեւի տակ կը պահուի չորցնելու համար:

Սասունի տարածաշրջանային թոնիրներուն մասին տեղեկութիւն տուող գիւղացիներէն Իբրահիմ Արաջը ըսաւ “Մենք կ՛ապրինք Սասուն գաւառի Յուվալար գիւղը: Սասունի տարածաշրջանին յատուկ այդ հացի թոնիրներէն՝ բոլորն ունին իրենց տուներէն ներս: Այս թոնիրները մենք մեր ձեռքերով կարմիր կաւէն կը պատրաստենք: Գիւղացին իր հացի հարցը այսպես  լուծած է: Իւրաքանչիւր տուն ունի նման թոնիր մը: Այս թոնիրներուն մէջ կանայք  կը թխեն մեր հացը: Այսպիսով մեր հացը բնական կ՛ըլլայ: Թոնիր ստեղծելը մօտաւորապէս 2-3 օր կը տեւէ: Ստեղծելէ ետք կը սպասենք կաւի չորնալուն: Թոնիրը չորնալուն պէս՝ մէջը թփուտներ լեցնելով կրակ կը վառունք: Պատրաստուած խմորով հաց թխելը կը կատարուի այն բանէն յետոյ, երբ կրակը ամբողջովին այրուած կ՛ըլլայ”:

Ասօր մասին «sasun.org»-ին կը տեղեկացնէ Մ․ Սաիտ Չելիկ -Իլկհա (M.Sait Çelik- İLKHA) լրատուական գործակալութիւնը:

Կը հիշեցնենք, թէ 1917թ. դեկտեմբերի 29-ին Խորհուրդային Ռուսաստանի Ժողկոմխորհի կողմիէ ընդունուած «Թուրքահայաստանի մասին» (Արևմտեան Հայաստան) Դեկրետով ճանչցուած է Թուրքահայաստանի (Արևմտեան Հայաստան) հայութեան ազատ ինքնայ որոշման իրաւունքը՝ ընդհուպ մինչեւ լիակատար անկախութեան: Իսկ 1920թ. հունուարի 19-ին՝ Փարիզի Վեհաժողովի ժամանակ, Դաշնակից Տերութիւններու Գերագոյն Խորհուրդը դէ ֆակտո (de facto) եւ 1920թ. Մայիսի 11-ին՝ Սան-Ռեմոյի համաժողովի ժամանակ դէ յուրէ (de jure) ճանաչցուեցաւ այն՝ որպես անկախ և ինքնիշխան պետություն, որու սահմանները Թուրքիոյ հետ 1920թ. նոյեմբերի 22-ին սահմանագծած է ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Ուիլսըն:

Պարտադիր է նշել, որ Արեւմտեան Հայաստան Պետութիւնը ՄԱԿ-ի կողմէ չի ճանչցուած՝ Թուրքիոյ կողմէ  ձեռբակալուած ըլլալու պատճառով:

Կը հիշեցնենք, թէ 1894-էն միչեւ 1923թ. Արեւմտեան Հայաստանի գրաուած տարածքներուն մէջ թուրքական երեք կառաւարութեան կողմէ բնիկ հայ ժողովուրդը ենթարկուած է Ցեղասպանութեան:

Input your search keywords and press Enter.