ԼԻԴԻԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ,

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴ

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՅԵՐՈՒ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐԻ ԺՈՂՈՎԸ

ԼԻՈՆ 22 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2018 թ

«Ժողովուրդի մը գաղութացումը՝ անոր ամբողջ կենցաղավարութեան, մշակոյթի, գոյութեան բնաջնջման փորձ է, միւս կողմի համակարգուած ժխտումով», ըսած է Ֆրանց Ֆանոնը, որ մանրամասնած է․ «Գաղութացուած ժողովուրդ մը պարզապէս գերիշխանութեան մը ենթարկուած ժողովուրդ չէ, այլ անմարդկային վերաբերմունքի արժանացած է»:

Արեւմտեան Հայաստանի հայ ժողովուրդին հարուածած եւ այսօրուայ դրութեամբ հարուածող թրքական գաղութատիրական համակարգի բռնութիւնը բազմաթիւ առումներով կը յիշեցնէ Կոնգոյի, Կամերունի, Ալժէրիոյ եւ Հարաւային Ափրիկէի, Տանզանիայի եւ շատ ուրիշ տառապող ժողովուրդներու գաղութացման բռնարարքները: Շատ մը պարագաներու՝ գաղութացումն անցաւ դէպի նեո-գաղութացման, բայց Արեւմտեան Հայաստանի հայ բնակչութեան համար, 16-րդ դարէն սկսեալ իւրօրինակ գաղութացումը չէ փոխուած, եւ Արեւմտեան Հայաստանի հայ ժողովուրդը կը շարունակէ ենթարկուել անոր բոլոր կատաղի բարբարոսութիւններուն:

Գաղութատիրութեան արտադրանքն էր հայերու դէմ կատարուած ցեղասպանութիւնը, զոր ոմանք կը ցանկանան սահմանափակել 1915 թուականով, կարծես թէ ան սկսեր է 1915-ին եւ աւարտուեր է նոյն տարին։ Սա արհամարհանք է այս ժողովուրդին եւ անոր պատմութեան հանդէպ` հաշուի առնելով, որ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ հայերու դէմ թիւրքերու իրագործած ցեղասպանութիւնը 1894-էն սկսելով իր գագաթնակէտին հասաւ 1923 թուականին:

Յայտարարել, որ «կայ դպրոց մը, որ կ՛ըսէ, թէ ցեղասպանութիւնը սկսեր է 19-րդ դարի աւարտին» (Տես, 2018 թ.-ի Դեկտեմբեր 4-ի համաժողովը այս նիւթիւն շուրջ.- Չկան մարդու իրաւունքներ՝ առանց քաղաքացիներու, Ֆէյզին) նոյն խայտառակութիւնը, քանի որ կասկածի տակ կը դնէ քանի մը ցեղասպանական ծրագիրի իրականութիւնը, որոնցմէ առաջինը սկսեր է 1894 թ.-ին `300 000 մարդու մահ պատճառելով:

Նոյն հիմնաւորումը ակնյայտօրէն կը գերիշխէ 1909 թ.-ի Ադանայի կոտորածներու 30 000 զոհերուն համար, ուր 15 օրուայ ընթացքին օրական 2000 հայեր համապատասխանաբար կոտորուեր էին, մորթուելով, ջարդուելով, խողխողուելով, անդամահատուելով եւ իյնալով յաթաղանի բերանը:

Պէտք է նշել, որ այս դանակը պատրաստելու համար «արհեստաւորի աշխատանքի» ճարտարութիւնը կը շեշտուի, որպէսզի կարճ ժամանակի մէջ կարելի ըլլայ այդքան շատ մարդ ոչնչացնել միայն այդ զէնքով:

Ցեղասպանական ժամանակաշրջանի կրճատումը 1915 թ.-ի սահմաններուն մէջ՝ աւելի նողկալի է եւ վրդովեցուցիչ է, քանի որ այսօր եւ երեկուայ իրականութիւնը 1894 թուականէն սկսեալ այն է, որ Արեւմտեան Հայաստանի հայ բնակչութիւնը կը շարունակէ տառապիլ ցեղասպանութեան վերջին փուլերէն, որ  ԵՐԲԷՔ ՉԷ ԴԱԴՐԱԾ, եւ որ կ՛արտայայտուի․

  • Գրաւեալ Արեւմտեան Հայաստանի  բնակչութիւնը ճնշելով եւ ոչնչացնելով,
  • Ձուլումով եւ անհետացումով Արեւմտեան Հայաստանի բնակչութեան, որ աքսորուածներու եւ ցեղասպանութենէն փրկուածներու ժառանգորդն է,
  • Թրքական զինուած ուժերուն կողմէ բնիկ ժողովուրդներուն, որոնց շարքին` Սուրիոյ հիւսիսին գտնուող Հայերուն դէմ ոճրային յարձակումներով:

 

Աւելի քան երբեւէ՝ գաղութայնացումն ամբողջ թափով կ՛ընթանայ, իսկ ցեղասպանական ծրագիրը հասեր է իր գագաթնակէտին: Այս ամենը կը պատահի մեր աչքին առջեւ կայսրապաշտական ուժերու համախմբումով, որոնք Թիւրքիոյ գոյութիւնը կը պաշտպանեն Եւրոպական Միութեան միջոցով զայն ֆինանսաւորելով միլիարդաւոր Եւրոյով, դոլարով կամ ռուբլիով, այդ արհեստական պետութիւնը, որ հիմնուած է ազգի մը աճիւններուն վրայ՝ բոլորի յանցագործութեամբ։

Ուրեմն ներկայացուածի լոյսին տակ՝ օրինական է հարցնել, թէ ինչո՞ւ օր մը օրանց միջազգային գիտաժողով կայացաւ, անուանուած «Հարիւր տարի անց՝ Արեւելեան ճակատը, Հայաստանն ու Լեւանտը պատերազմներու եւ խաղաղութեան միջեւ», որ տեղի ունեցաւ 2018 թուականի Նոյեմբերին, Լիոնի մէջ, ուր չյիշատակուեցաւ ստորաբար գաղութացումը Հայերու, եւ անոնց դէմ կիրառուած ցեղասպանական ծրագիրը, որ մինչեւ օրս կը շարունակէ ոչնչացնել այս ազգը։

Ինչպէ՞ս կը պատահի, որ Սեւրի պայմանագիրը, որ խաղաղութեան պայմանագիր է՝ միեւնոյն գիտաժողովին մէջ կը դառնայ բազում մերժումներու եւ մեղադրանքներու նիւթ:

Այս պայմանագիրը, որ կը բացայայտուի հիմա, ըստ բանախօսներուն՝ երբեմն կիրառելի չէ, երբեմն փոխարինուած է, կամ ալ  ոչ մէկ վաւերական օգտակարութիւն ունի, որովհետեւ այսպէս ըսած՝ վաւերացուած չէ:

Շուտով հարիւրամեայ դարձող այս պայմանագիրը՝ այնուամենայնիւ աներեւակայելիօրէն արդիական է, եւ կը հանդիսանայ ոչ միայն կարեւորագոյն բանալի՝ որով հասկնալի կը դառնան Միջին Արեւելքի եւ յատկապէս Հայկական հարցին վերաբերող բոլոր խնդիրները, այլեւ առկայ հակամարտութիւններու լուծման բանալին է, եւ հետեւաբար խաղաղութեան գործօնն է:

Պարոն Էրդողանը, որ տեղեակ է Սեւրի պայմանագիրի վաւերականութեան, անոր մասին խօսեցաւ 2016 թ.-ին․ “Այս վճռական ժամանակներուն, երբ աշխարհի եւ մեր տարածաշրջանի վերակազմաւորման փորձեր կ՛ըլլան, եթէ կանգնինք՝ մենք պիտի բախուինք Սեւրի պայմաններուն”։

Ոչ մէկ տհաճութիւն, Սեւրի պայմանագիրը մշտապէս հզօր է, եւ Արեւմտեան Հայաստանը, որ զայն վաւերացուց 2016 թուականի Յունիս 24-ին՝ նոյնիսկ պատիւ պիտի ցուցաբերէ անոր 100-ամեակը նշելով, որպէս զայն կիրառելու սկիզբ:

Ինչպէ՞ս կ՛ըլլայ, որ այս բանավէճի որեւէ մէկ կէտին մէջ չկայ 1920 թուականին անկախ ճանչցուած Արեւմտեան Հայաստանի պետութեան իրաւական իրականութեան մասին յիշատակում:

Սեւրի պայմանագիրը ամենահիասքանչ խաղաղութեան պայմանագիրն է․ որուն մէջ կը գտնուի ժողովուրդի մը արժանապատւութիւնն ու գոյութեան իրաւունքը վերականգնելու միջոցը:

Սեւրի պայմանագիրը մարմարի վրայ փորագրած է Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին հայկական Պետութիւնը ճանչնալու իրականութիւնը: Սեւրի պայմանագիրի 88-րդ յօդուածը. «Թիւրքիան կը յայտարարէ ճանչնալ՝ քանի որ Դաշնակից Պետութիւնները արդէն ըրած են այդ, Հայաստանը որպէս ազատ եւ անկախ Պետութիւն»։

Այս յօդուածը կը նշանակէ, որ հայկական Պետութիւն մը ճանչցուեր է Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին՝ նոյնիսկ 1920 թ.-ի Սեւրի պայմանագիրի ստորագրումէն առաջ:

Ինչ կը վերաբերի 1918 թ.-ի Մայիս 28-ին՝ ապա ան ոչ աւելի որ պակաս, քան Ատրբէյջանի անկախութեան տարեդարձն է, հաշուի առնելով, որ «Առաջին հայկական հանրապետութեան» այդ օրուան մասին խօսիլը բացարձակապէս սխալ է, երկու պատճառով․

1-   1918 թ.-ի Մայիս 30-ին ստորագրուեցաւ Կովկասի որոշակի հայկական շրջաններու նկատմամբ գերիշխանութեան հռչակագիր: «Հայաստանի Հանրապետութիւն» եզրը չէ մտած տուեալ արձանագրութեան մէջ:

2-   Երկրորդ սխալն այն է, որ “Առաջին Հանրապետութիւն”-ը որպէս առաջին անկախ Պետութիւն՝ ճանչցուած է Արեւմտեան Հայաստանը (թիւրքահայաստանը), 1917 թ.-ի Դեկտեմբեր 29-ին Ռուսաստանի կողմէ (ռուսական հռչակագիր):

Ինչպէ՞ս կ՛ըլլայ, որ մենք ներկայացուած ենք Արեւմտեան Հայաստանով մը՝ պարպուած իր բնակչութենէն, եւ որեւէ ժամանակ խօսք մը անգամ չէ եղած գաղութացման ճնշման տակ ապրող 3-4 միլիոն հայերու գոյութեան մասին Արեւմտեան Հայաստանի բռնագրաւուած տարածքներուն։

Ինչո՞ւ այս վայրագ ցանկութիւնը՝ կենդանի թաղելու ազգ մը, որ գոյութիւն ունի, որ վերապրեր է հակառակ թրքացման քաղաքականութեան եւ պարտադրուած վերափոխումին, հակառակ վիրաւորանքներուն, ձեռբակալութիւններուն, ամենօրեայ նուաստացումին եւ խոշտանգումին։ Հալածուած հայ ազգը փախստական դարձաւ Արեւմտեան Հայաստանի լեռներուն մէջ՝ որպէսզի գոյատեւէ, ինչպէս ափրիկեցիները կ՛ապաստանէին մացառուտներու կամ անտառներու մէջ, ինչպէս տեղահանուած ամերիկայի բնիկները կը փախչէին անտառներ՝ փրկուելու համար գաղութային բռնութենէն:

«Հարիւր տարի անց՝ Արեւելեան ճակատը, Հայաստանն ու Լեւանտը պատերազմներու եւ խաղաղութեան միջեւ» ըսելով, առաջին հերթին պէտք է մտածել Արեւմտեան Հայաստանի մէջ այս ճնշուած ազգին մասին, ինչպէս նաեւ ցեղասպանութենէն վերապրածներու ժառանգներուն մասին, որոնք ապաստաներ են Սուրիոյ հիւսիսին, Սուրիոյ այն քաղաքներէն ներս՝ որոնք այսօր  կայսերապաշտական գաղութատիրական ուժերու կողմէ յարձակումներու կ՛ենթարկուին։

Ինչպէ՞ս է որ, այս գիտաժողովին ոչ մէկ տեղ կ՛արծարծուի Արեւմտեան Հայաստանի հայերու բնիկութեան եւ անոնց նախնիներու հողին վրայ ունեցած իրաւունքներուն հարցը, այլ կը քննարկուի «քրիստոնեայ փոքրամասնութեան» մը որակումի կարգավիճակը:

Հակառակ քանի մը բանախօսներու պնդման՝ հայ ժողովուրդը Օսմանեան կայսրութեան կամ Թիւրքիոյ մէջ փոքրամասնութիւն մը չէ եւ երբէք չէ եղած ու պիտի չըլլայ: Հայ ժողովուրդը Արեւմտեան Հայաստանի մէջ բնիկ ժողովուրդ մըն է հազարանեակներէ ի վեր։

Նոյն անճշտութիւնը յայտնուած է Եւրոպական Խորհրդարանի 1987 թուականի Յունիս 18-ի քաղաքական բանաձեւին մէջ, որն ընդունուեր է այդ ժամանակներու ընկերվարական խումբին առաջարկով, որ կը հետապնդէր իր գաղափարախօսութեան ապագան, նաեւ իր քաղաքական փոքր ասպարէզի  խնդիրները, կապուած լոկ տեղական մակարդակով որոշ «համայնքային առաջնորդներու» «լոբբինգ»-ին։

Թէեւ փաստ է, որ Խորհրդարանը ճանչցած է Հայոց դէմ կատարուած ցեղասպանութեան իրողութիւնը` մինչդեռ դիտաւորեալ եւ դաւաճանաբար կրճատելով ցեղասպանութեան տեւողութիւնը 3 տարիի ժամկետի մէջ, 2-րդ յօդուածի ձեւակերպումը կը շարունակէ ժխտել Հայ ժողովուրդի բնիկութեան կարգավիճակը եւ կը դատապարտէ ամբողջ ազգի մը գոյութեան իրաւունքը` հաստատելով դէ ֆակտօ եւ դէ յուրէ գաղութացումը.

«Եւրոխորհրդարանը կը գտնէ, որ 1915-1917թթ.-ուն Օսմանեան կայսրութեան տարածքին հայերուն դէմ կատարուած ողբերգական իրադարձութիւնները ցեղասպանութիւն են (…), կը գտնէ սակայն, որ ներկայիս Թիւրքիան չի կրնար պատասխանատւութիւն կրել Հայերու ապրած ողբերգութեան համար Օսմանեան կայսրութեան մէջ, եւ կը շեշտէ, որ այդ պատմական իրադարձութիւնները ճանչնալը որպէս ցեղասպանութիւն՝ չի կրնար յառաջացնել որեւէ քաղաքական, իրաւական կամ նիւթական հայց այսօրուայ Թիւրքիային հանդէպ»

Այս բանաձեւին ընդունումը ներկայացուեցաւ ժամանակին եւ կը շարունակէ 30 տարի անց նշուիլ որպէս մեծ յաղթանակը «համայնքային ղեկավարներուն», որոնք աշխատեցան այս բանաձեւի ընդունման ուղղութեամբ, ինչը իսկապէս յանցագործութիւն է:

Ժամանակակից հայոց պատմութեան ամենայայտնի դասախօսներիէն մէկը, դոկտոր Արթուր Բէյլերեանն իր կողմէ զայն նկարագրած էր որպէս ամօթալի:

Ուստի զարմանալի չէ, որ վերոյիշյալ գիտաժողովի կազմակերպման մէջ գտնուէին նոյն հեղինակներէն ոմանք:

 

Մարդկանց իրենց հողէն զրկելը օտարումն է անոնց՝ ովքեր հիմնաւորած են իրենց գոյութիւնը, ինքնութիւնը, իրենց գիտելիքները, որոնք ձեւաւորուած են այս հողէն բխող բնապաշարներէն:

Այս բոլորը խայտառակութիւն եւ դաւաճանութիւն են ողջ ժողովուրդի մը հանդէպ՝ «ինքնակոչ ներկայացուցիչներու» կողմէ, ովքեր իրենց կողմէ, իրենց անունով խօսելու իրաւունք վերապահեր են, որպէսզի որոշում կայացնեն իրենց ազգը զրկելու իր նախնիներու հողին վերադառնալու իրաւունքէն, եւ հետեւաբար զրկելու զինք իր գիտելիքներէն ու ինքնութիւնը հաստատող միջոցներէն, եւ աւարտին հասցնելու անոր ոչնչացումը:

ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ՆԵՐԿԱՅԻՍ ՏԵՂԵԿԱՑՈՒԱԾ Է։ Աւելին, այնքան, որ հիմա կը սկսի ազգային վերակառուցման գործընթացը: Վերականգնում, որ կ՛ընթանայ ազգային իրազեկութեան մակարդակով, Արեւմտեան Հայաստանի Հայերու Համագումարին կողմէ կազմակերպուած վերապատրաստման դասընթացներուն շնորհիւ, որով կ՛աշխատին վերականգնել Հայերու իրաւունքները, եւ որուն վերջին հանդիպումը տեղի ունեցաւ 2018 թ.-ի Դեկտեմբերի 22-ին:

Ազգային վերականգնումը կը կայանայ յատկապէս քաղաքական իրաւունքներու իւրացման միջոցով, նաեւ երբ իւրաքանչիւր հայ ձեռք կը բերէ 1920-ին անկախ ճանչցուած Արեւմտեան Հայաստանի քաղաքացիութիւնը:

«Չկայ աւելի մեծ ոյժ՝ քան երբ մարդիկ կ՛որոշեն ըլլալ ազատ եւ անկախ, եւ կը պահանջեն խաղաղութիւն վաստակել», — ըսած է Մեհդի Բեն Բարկան:

Ոչ ոք կը կարծէ, որ կը խօսուի Վերին Վոլտայի մասին` նկատի ունենալու համար Բուրկինա Ֆասոն: Նոյն ձեւով ալ շուտով կուգան այն ժամանակները՝ երբ ոչ ոք պիտի մտածէ, թէ Թիւրքիա ըսելով խօսուելու է Արեւմտեան Հայաստանի մասին:

 

Կեցցէ՛ Արեւմտեան Հայաստանն ազատ, ինքնիշխան եւ անկախ։

Input your search keywords and press Enter.