Արաբական Միացեալ Էմիրութիւնները` Հայերու դէմ կատարուած ցեղասպանութիւնը ճանչնալու ճանապարհի՞ն

Եթէ  «Հայոց դէմ կատարուած ցեղասպանութիւնը» ճանչնալու Աբու Դաբիի մտադրութեան մասին տեղեկութիւնները յստակ են, ապա Արաբական Միացեալ Էմիրութեան եւ Թիւրքիոյ միջեւ յարաբերութիւնները կ՛անցնին քայքայման նոր փուլի։

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւնները կրնան ճանչնալ 1915 թուականին Օսմանեան կայսրութենէն ներս հայերուն դէմ կատարուած կոտորածները` Աբու Դաբիի եւ Անկարայի միջեւ սառն պատերազմի ընթացքի լարուածութիւնը աւելցնելով։

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու որոշ դիւանագիտական աղբիւրներուն համաձայն, Ալ Աքբարը յայտարարեր է, որ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններուն կողմէ Հայերուն դէմ կատարուած ցեղասպանութեան ճանաչումը կրնայ յայտարարել Ապրիլի 24-ին։

2017թ․-ի Յուլիսի 20-ին պաշտօնական այցով Հայաստան եկած ԱՄԷ արտաքին գործոց նախարար Աբդուլահ բին Զայէդ ալ-Նահեանը այցելեր է Հայերու դէմ կատարուած ցեղասպանութեան յուշահամալիր:

ԱՄԷ-ի պաշտօնական լրատուական գործակալութիւնը յայտարարեր է, որ նախարարը «ծաղկեպսակ դրեր է Օսմանեան ուժերուն կողմէ սպաննուած հայերու յուշարձանին» եւ մէկ րոպէ լռութեամբ յարգեր է «Հայոց դէմ կատարուած Ցեղասպանութեան նահատակներու յիշատակը»։ Անկարայի մէջ այս ամենը սադրանք կը համարուի թիւրք պաշտօնեաներու եւ ժողովուրդի շրջանակներուն մօտ, որոնք կը մերժեն «ցեղասպանութիւն» եզրը:

Նոյն դիւանագիտական աղբիւրները նաեւ կը նշեն, որ Աբու Դաբիի արքայազն Մոհամմէդ բին Զայէդը, որ պատասխանատու է Անկարայի հետ յարաբերութիւններուն համար, թշնամաբար վերաբերուեր է Թիւրքիոյ նախագահ Ռեջեպ Թայիպ Էրդողանի վարչակարգին եւ մշտապէս ռազմավարական քայլեր մշակեր է տարածաշրջանին Թիւրքիոյ վարած քաղաքականութեան դէմ:

Ան կը գտնէ, որ Թիւրքիան, «Աբու Դաբիի եւ Ռիադի առաջին թշնամին է եւ անոնց առաջին մրցակիցը՝ սիւննիական կողմնորոշում ունեցող աշխարհի ղեկավարութեան մէջ»:

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու եւ Թիւրքիոյ միջեւ յարաբերութիւններու լարուածութիւնն յառաջացած է Աբու Դաբիի «Մուսուլման եղբայրներ»-ուն հանդէպ թշնամանքէն, երկու երկիրներուն միջեւ տարածաշրջանային բազմաթիւ հարցերուն շուրջ անհամաձայնութիւններէն, ինչպիսիք են Սուրիան, Լիբիան եւ Եգիպտոսը, ինչպէս նաեւ քաղաքական, տնտեսական եւ ռազմական ազդեցութեան համար պայքարէն։

Վերջին երկու տարիներուն ընթացքին յարաբերութիւնները կտրուկ վատացեր են, եւ թիւրքերը ԱՄԷ-ին կը մեղադրեն 2016թ․-ի Յուլիսին Էրդողանի դէմ ձախողած յեղաշրջման ֆինանսավորման մէջ, ինչպէս նաեւ Աբու Դաբիի եւ Ռիադի դերակատարման՝ Մայիսին թրքական լիրային դէմ քարոզարշաւին, որուն հետեւանքով դոլարի փոխարժէքի կտրուկ անկում արձանագրուեր է:

 

https://www.al-akhbar.com/Arab_Island/266368/%D9%86%D9%83%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%AD%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D9%80-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%A9?fbclid=IwAR3D_UxBs5ul8fSM4TV-rjHCTFKY7u5EmtEGW1iz60rp-JUt7AU46TZL4UY

Յիշեցնենք, որ 1917թ.-ի Դեկտեմբեր 29-ին Խորհրդային Ռուսաստանի Ժողկոմխորհին կողմէ ընդունուած «Թիւրքահայաստանի մասին» (Արեւմտեան Հայաստան) Դեկրետով ճանչցուեր է Թիւրքահայաստանի (Արեւմտեան Հայաստան) հայութեան ազատ ինքնորոշման իրաւունքը՝ ընդհուպ մինչեւ լիակատար անկախութիւնը:

1920թ.-ի Յունուար 19-ին` Փարիզի Վեհաժողովին ժամանակ, Դաշնակից Տէրութիւններու Գերագոյն Խորհուրդին կողմէ դէ ֆակտօ (de facto), իսկ 1920թ.-ի Մայիս 11-ին՝ Սան Ռէմոյի վեհաժողովին ժամանակ դէ յուրէ (de jure) ճանչցուեցաւ ան որպէս անկախ և ինքնիշխան պետութիւն: 1920թ.-ի Նոյեմբեր 22-ին ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրօ Ուիլսոնի Իրաւարար վճիռով որոշուեցաւ հայ-թիւրքական սահմանը:

Հարկ է նշել, որ Արեւմտեան Հայաստան Պետութիւնը ՄԱԿ-ի կողմէ չէ ճանչցուած՝ Թիւրքիոյ կողմէ բռնագրաւուած ըլլալուն պատճառով:

Յիշեցնենք, որ 1894-1923թթ.-ուն Արեւմտեան Հայաստանի գրաւուած տարածքներուն թրքական երեք յաջորդական կառավարութիւններուն կողմէ բնիկ հայ ժողովուրդը ենթարկուեր է Ցեղասպանութեան:

Input your search keywords and press Enter.