Այսօր Եղիշէ Չարենցի ծննդեան օրն է

Եղիշէ Չարենց (Եղիշէ Աբգարի Սողոմոնեան, Մարտի 13, Կարս, 1897, սպաննուեր է 1937-ի Նոյեմբեր 27-ին, Երևան), հայ բանաստեղծ, գրող եւ թարգմանիչ, հրատարակիչ։ Չարենցը ծնուեր է 1897 թուականին, Կարսի մէջ։ Անոր ծնողները՝ Կարս գաղթեր էին Պարսկաստանի Մակու քաղաքէն։ Կարսի տունը այժմ աւերակ վիճակ ունի: Ապագայ բանաստեղծը հետեւողական կրթութիւն չէ ստացած։ 1908-1912 թուականներուն սորվեր է Կարսի ռեալական ուսումնարանին մէջ եւ հեռացուեր է՝ ուսման վարձը վճարել չկարողանալուն պատճառով։ 1915 թուականին ան զինուորագրուեր է հայ կամաւորական գունդերէն մեկուն եւ հասներ է մինչև Վան: 1915 թ.-ին Հայկական կամաւորական 6-րդ ջոկատը, թիւրքերու դէմ կռուող ռուսական բանակին միանալու համար կ՛անցնէր Վանայ լիճի հիւսիս-արեւելքին գտնուող Թափարիզ լեռան վրայով։ Լեռան կատարին, ձիւներու մէջ, սառած-ինկած էին ծերերու, կանանց, երեխաներու դիակներ… Տեսածի, ապրածի ու զգացածի իւրայատուկ արտայայտութիւնը յետագային դարձաւ բանաստեղծի «Դանթէական առասպել» պոեմը, որ 1914-1918 թուականներու համաշխարհային պատերազմի առաջին եւ ամենացնցող արձագանքն է հայ գրականութեան մէջ: Այս պոէմը առաջին գրաւոր յիշատակութիւններէն է Հայոց եղեռնի մասին: Հայրենիքին պիտանի ըլլալու մղումով 1919 թուականի աշնան ան ուսուցչութիւն կ՛ընէ Կարսի մարզի Բաշքիադիկլար գիւղի դպրոցէն ներս։ 1920-ական թուականներուն մէկը միւսին ետեւէն կը գրէ «Էմալէ պրոֆիլը Ձեր», «Փողոցային պչրուհուն», «Ամենապոէմ», «Չարենցնամէ» պոեմը, կը շարադրէ «Երկիր Նաիրի» վէպը։ 1922 թուականին Մոսկուայի մէջ ան լոյս կ՛ընծայէ իր երկերու երկհատոր մեծադիր ժողովածուն, որ ինքնին երեւոյթ էր այդ տարիներու հայ կեանքին մէջ։ 1922 թուականի «Երեքի» դեկլարացիայէն ետք ան փաստօրէն կը դառնայ նորագույն շրջանի հայ գրականութեան առաջնորդը։ 1935 թուականէն սկսեալ Չարենցի դէմ ուղղուած հալածանքներն աւելի կը խորանան։ Զինք կը հեռացնեն հրատարակչութենէն եւ գրողներու միութենէն։ 1936 թուականի Սեպտեմբեր 24-էն Չարենցը կ՛ենթարկուի տնային կալանքի, նոյնը վերջնականապէս կը պարտադրուի Նոյեմբերի 9-ին։ 1936 թուականէն աւելի ուժգնացած հալածանքներու օրերուն Չարենցը մեկուսացուած կեանք կը վարէ։ 1937 թուականի Նոյեմբեր 27-ի առաւօտեան ժամը 7։00-ին, Կեդրոնական բանտի հիւանդանոցին մէջ օրեր շարունակ տեւած անգիտակից վիճակէն յետոյ, իր մահկանացուն կը կնքէ Եղիշէ Չարենցը՝ ժամանակի մեծագոյն բանաստեղծը։

Input your search keywords and press Enter.