Երբեւէ դժուար էր պատկերացնել, որ Հայաստանի վերջին մայրաքաղաքէն դէպի առաջին մայրաքաղաք կարելի էր հասնիլ ընդամենը 35 րոպէի մէջ եւ ուղիղ չուերթով: Երեւան-Վան ուղիղ չուերթը պատմական իրադարձութիւն է, որն իրականութիւն դարձաւ մեր օրերուն։ Առաջին անգամ Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ նախագահ Իշխան Զաքարեանի գլխաւորութեամբ, ուղիղ չուերթով մեկներ է 2845 տարեկան Վան քաղաք։
Օդանաւը ուղղութիւն վերցուց դէպի հիւսիս-արեւմուտք՝ անցնելով հայ-թրքական ներկայ սահմանը: Առաջին տեսարանը, որ բացուեցաւ պատուիրակութեան առջեւ, Արարատ լեռն էր, բայց արդէն Արաքսի աջ ափէն: Արեւոտ եղանակն ալ նպաստեց, որ Վան-Երեւան առաջին չուերթի ուղեւորները տեսնեն հայոց երկու սրբավայրերը՝ Աստուածաշնչեան Արարատն ու մայր Արաքսը, ապա ուղղութիւն վերցուցին դէպի Էրգրի խորքերը: Թռիչքն ընթացաւ Երուանդաշատի, Կաղզուանի, Հայկական պարի ու Մանազկերտի վրայով, դուրս եկաւ ձիւնագագաթ Սիփան լեռան վրայ, պտտուեցաւ Վանայ լիճի վրայով դէպի արեւելք և մեր պատմական Արտամետ գիւղին մօտ վայրէջք կատարեց Վանի օդանաւակայան: Անհաւատալի էր, որ օդանաւէն կարելի էր տեսնել Ախթամար կղզին եւ անոր վրայ գտնուող միջնադարեան հայ ճարտարապետութեան գլուխգործոց Սուրբ Խաչ եկեղեցին: Պատուիրակութեան կազմին էին Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէի փոխնախագահներ ամերիկահայ Ալբէր Բոյաջեանը, լիբանանահայ Ստեփան Տէր-Պետրոսեանը, գրող- հրապարակախօս Ռոլանդ Շառոյեանը, գործկոմի անդամ Պերճ Հալաջեանը, ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցութեան պատգամաւոր Թագուհի Թովմասեանը, ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն, ակադեմիկոս Աշօտ Մելքոնեանը, ԵՊՀ պատմութեան ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասեանը եւ ուրիշներ:

 

– Ինծի համար սա հրաշք էր, գամ եւ տեսնեմ մեր առաջին մայրաքաղաքը, այս երկիրը ուր ապրեր են մեր նախնիները: Շատ կ՛ուզեմ, որ բոլորն ունենան այս առիթը, – օդանաւէն իջնելով առաջին տպաւորութիւններով կիսուեցաւ Ալբէր Բոյաջեանն ու համբուրեց հողը:
– Մենք պէտք է պատկերացնենք ընդամենը 35 րոպէի մէջ Հայաստանի մերօրեայ մայրաքաղաքէն ժամանեցինք մեր առաջին մայրաքաղաք Վան` շնորհիւ համահայկական խաղերուն, սա աննախադէպ իրադարձութիւն է,- ըսաւ պատուիրակութեան ղեկավար Իշխան Զաքարեանը:
Ռոլանդ Շառոյեանի խօսքով, ան մէկ վայրկեանի մէջ ապրեցաւ 5000 տարուայ կեանք:

Պատուիրակութեան բոլոր անդամներուն համար ալ կատարուածը իսկապէս երազ էր, եւ բոլորը յոյս կը յայտնէին, որ Երեւան-Վան առաջին չուերթը չըլլայ վերջինը:
Յուսամ, որ սա կը դառնայ աւանդաբար ուղեկցուող չուերթ եւ մենք կը կարողանանք մեր հայրենակիցներուն հետ յաճախակի գալ եւ մեր պատմական հողերէն մեր կարօտն առնել գոնէ այս ձեւով,- ընդգծեց Աժ պատգամաւոր Թագուհի Թովմասեանը: «Հրապարակ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Արմինէ Օհանեանի խօսքով՝ իրենք նոր ճանապարհի բացման առաջին մունետիկներն են:
Վանի օդանավակայանին մէջ Հայկական պատուիրակութեան  դիմաւորեցին քաղաքային իշխանութեան ներկայացուցիչները:

Աւելի ուշ պաշտօնական ընդունելութեամբ քաղաքապետարանէն ներս պատուիրակութեան կը սպասէին Վանի երկու քաղաքապետները. այդպէս ընդունուած է կառավարել հնագոյն քաղաքը:
Վանի քաղաքապետ Բեդիա Օզգէօքչէ Էրթանը նշեց, որ իրենց համար Վանն աշխարհի ամենագեղեցիկ քաղաքներէն մէկն է: «Մեր նպատակն է քաղաքը զարգացնել եւ ժողովուրդին լաւ ապագայ մատուցել: Մենք գիտենք, որ դուք առաջ ալ կապ ունեցեր էք մեր քաղաքին հետ: Ձեր այցելութեամբ մենք շատ ուրախ ենք ու պիտի փորձենք աւելի զարգացնել մեր յարաբերութիւնները»։
Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէի նախագահ Իշխան Զաքարեանը քաղաքապետին հետ իր զրոյցին ընդգծեց հայոց ազատամարտին Վանի առանձնայատուկ դերը։ Զաքարեանը կարեւորեց հայոց հինաւուրց քաղաքներուն միջեւ ճակատագիրի բերումով ընդհատուած կապերու վերահաստատման ու զարգացման անհրաժեշտութիւնը: «Այսօր մեր բոլորիս համար ալ երազ էր, որ ընդամենը 30 րոպէի մէջ մենք Երեւանէն իջանք Վան: Մենք առաջին ուղեւորներն ենք, որ օդանաւով եկանք: Այս գաղափարը պէտք է զարգացնենք ու հասնինք անոր, որ կապը դառնայ մշտական» -նկատեց Զաքարեանը:

Մարզական, զբօսաշրջային եւ մշակութային կապերու զարգացման կրնան նպաստել Համահայկական խաղերը, որոնք կը կազմակերպուին 4 տարին մէկ եւ կը համախմբեն աշխարհի բոլոր ծայրերուն, նաեւ Թիւրքիոյ տարածքին ապրող հայերը։ Իշխան Զաքարեանը տեղեկացուց, որ Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէն հետաքրքիր մտայղացում ունի: «Յաջորդ խաղերը Վանէն սկսինք: Մէկ մասը այստեղ ընենք, յետոյ տեղափոխուինք Երեւան: Կը կարծեմ՝ սա շատ լաւ գաղափար է, որուն հետ կապուած մենք կրնանք աշխատիլ եւ ծրագիրը իրականացնել: Ինչի մասին որ մենք հիմա խօսեցանք, կը դառնայ շատ լաւ կամուրջ մեր երկու քաղաքներուն միջեւ: Յետոյ սա կրնայ մշակութային կապեր զարգացնել, բիզնես կապեր զարգացնել, ուրիշ դրսեւորումներ ալ ստանալ: Արժէ այս գաղափարին մասին մտածել, եւ արժէ այս գաղափարը տանիլ առաջ»: Զաքարեանի առաջարկը հետաքրքրեց, անգամ ոգեւորեց հայոց հնագոյն մայրաքաղաքի մերօրեայ քաղաքային իշխանութեան: Վանի քաղաքապետները ողջունեցին հայկական պատուիրակութեան առաջարկը՝ ընդգծելով, որ մարզական նմանօրինակ ծրագիրները շատ գործուն միջոց են ժողովուրդներու միջեւ բարիդրացիական յարաբերութիւններ հաստատելու համար։
Վանի միւս քաղաքապետ Մուսթաֆա Աւջը նշեց, որ հայերու այցը բարձրացուց իրենց տրամադրութիւնը: «Մենք մշակութային առումով իրարու օտար ժողովուրդներ չենք: Շատ լաւ գիտենք, թէ ժամանակին ինչեր քաշեր են հայերը պատմութեան ընթացքին: Նոյն աղետը կը կրեն նաեւ քրդերն այսօր: Ինչ-որ տեղ կրնանք ըսել, որ նոյն ճակատագիրը կիսող ժողովուրդներ են: Մենք հիմա կը ձգտինք, որ մեր բարեկամներուն հետ եղբայրաբար ապրինք»:
Իշխան Զաքարեանը պաշտօնապէս հրաւիրեց քաղաքապետերը, որ մասնակցին Համահայկական ամառային 7-րդ խաղերու հանդիսաւոր բացման՝ նշելով, որ համահայկական նախորդ խաղերուն իր մասնակցութիւնը բերեր էր նաեւ Վանէն ժամանած պատուիրակութիւնը: Կողմերը իրարու փոխանցեցին նաեւ խորհրդանշական նուէրներ։

 

Պաշտօնական հանդիպումէն յետոյ պատուիրակութեան կը սպասէր այցելութիւն պատմական վայրեր՝ Վանայ լիճով դէպի Ախթամար վանական համալիր եւ Սուրբ Խաչ եկեղեցի: Վանքի տարածք մուտք գործողը չի կրնար շփօթել հայկական մշակոյթի այս հոյակերտ նմուշը։
Հայկականութեան եւս մէկ լիցք վանքին հաղորդեց պատուիրակութիւնը՝ աղօթք հնչեցնելով առ Աստուած։

Յաջորդ կանգառը Իգդիրն էր։ Այնտեղէն անզէն աչքով տեսանելի է Սարդարապատի յուշահամալիրն ու ատոմակայեանը, անգամ հասանելի են հայկական բջջային օպերատորները:
Իգդիրի քաղաքային իշխանութեան հետ զրոյցի առանցքին եւս մարզական խաղերու միջոցով դրացիական յարաբերութիւններու հաստատումն ու տարբեր բնագաւառներէ ներս համատեղ ծրագիրներու իրագործումն էին։

Իգդիրի քաղաքապետ Յաշար Աքքուշը ընդգծեց, կ՛ուզեն, որ սահմանը բացուի: Նաեւ նշեց, որ ջերմ կապեր ունեցեր է Հայաստանի հետ: «Մենք կ՛ուզենք, որ սահմանը բացուի, յարաբերութիւնները լաւ ըլլան: Իմ պապերը մինչեւ 1988թ.-ը Ռանչպար գիւղին մէջ ապրեր են»:
Համահայկական խաղերու համաշխարհային կոմիտէի նախագահէն Իգդիրի քաղաքային ղեկավարութիւնը եւս մասնակցութեան հրաւէր ստացաւ:

Input your search keywords and press Enter.