Փոքր Ասիոյ կերակուրները իրենց հարստութեամբ եւ համով, աշխարհի վրայ արժանի հեղինակութիւն կը վայելեն: Մեր երկրի իւրաքանչիւր շրջանին յատուկ կերակուրները, անշուշտ իրենց մէջ կը կրեն այնտեղ առաջ բնակած քաղաքակրթութիւններու խորունկ յետքերը:
Օրինակ՝ խեթերէն մնացեր է շուրջ հազար տեսակ հացի եւ բարդ խոհանոցային արարողակարգերու մշակոյթը: 

Փոքր Ասիոյ քաղաքակրթութիւններուն եւ համայնքներուն միջեւ եղած կապին մասին  առաջին անգամ իմ գիտակցութիւնս արթնցաւ, երբ փոքր հասակիս իմացայ, որ մայրիկիս պատրաստած Տիգրանակերտի համեղ կարկանդակները (չէօրէք) ըստ էութեան հայկական էին:

Իսկ ովքե՞ր էին այդ Տիգրանակերտցի մարդիկ, որոնց մասին տեղեկութիւններ չկային դասագիրքերու մէջ, որոնց մասին մեր ուսուցիչները չէին պատմած, միայն տեղեակ էին ընտանիքի աւագներէն լսած որոշ կցկտուր պատմութիւններէն: Երբ սկսեցայ ուսումնասիրել հարցիս պատասխանը, ու հանդիպեցայ խորունկ եւ տխուր պատմութեան, զգացի, որ հոգիս սեղմուեցաւ ու խիղճս ցնցուեցաւ:

Մահմեդական թիւրքերը, քրդերը, արաբները, զազաները՝ Փոքր Ասիոյ Արեւելեան եւ Հարաւարեւելեան շրջաններ գալէ դեռ հազարաւոր տարիներ առաջ, այստեղ ապրած ասորիներուն, հայերուն, քաղդէացիներուն, աշուրներուն, նեստորականներուն այնպէս կը վերաբերին, կարծես անոնք երբէք չեն բնակած այս աշխարհագրական տարածքին վրայ: Նոր սերունդներուն ալ այդպէս կ՛ուսուցանեն: Սա ոչ միայն խիղճի եւ բարոյեականութեան հարց է, այլեւ մարդկութեան խնդիրն ու ամօթն է:

Տիգրանակերտի մէջ, որու նշանաւոր կարկանդակները կը պատրաստէր մայրս, ընդամենը 100 տարի առաջ ապրեր են հայեր եւ ոչ մուսուլման այլ ազգեր:
Հազարաւոր տարիներ ապրած եւ ստիպողաբար իրենց բնօրրանէն բռնագաղթուած ոչ մուսուլման ժողովուրդներն իրենց ետին թողած յիշողութիւններուն եւ տխրութեան հետ մէկտեղ ձգեր են նաեւ հազարամեայ պատմութիւն, ճարտարապետութիւն, արուեստ, գրականութիւն, երաժշտութիւն եւ խոհանոցային մշակոյթ:

Հայկական և ասորական խոհանոցները Փոքր Ասիոյ արեւելեան խոհանոցային մշակոյթի զարկերակն են։
Փոքր Ասիոյ արեւելեան եւ Հարաւարեւելեան հարուստ խոհարարական մշակոյթը հիմնուած է այս տարածաշրջանի երկու հնագոյն ժողովուրդներուն՝ ասորական եւ հայկական խոհանոցին վրայ, որն առնցքային դեր ունեցեր է տարածարջանէն ներս։ Այսօր Արեւմտեան Հայաստանի ողջ ճաշացանկին տեղ գտած կերակուրներուն մեծ մասը, զորոնք մենք հաճոյքով կը վայելենք, կը պատկանին Աշուրական ազգերուն եւ հայկական խոհանոցին։

Սխալած չենք ըլլար, եթէ ըսենք , որ ընդեղէնի, հացահատիկի  եւ բանջարեղէնի ու տարբեր մշակումներու ենթարկուած ճաշատեսակները կը պատկանին նոյն այս ազգերուն։

Դարերու ընթացքին Արեւմտեան Հայաստանի գրեթէ բոլոր գիւղական վայրերուն որպէս հարսանեկան կերակուր մատուցուող հարիսան իրապէս հայկական կերակուր է, որ տարածուած է այժմ ամբողջ  տարածաշրջանին։ Ցանկը կարելի է շատցնել, բայց կարեւորն այն է, որ յիշենք այն ժողովուրդները, ովքեր յիշատակ թողած են մեզի իրենց համեղ կերակուրներուն գաղտնիքները, իսկ իրենք մեզի հետ չեն։ Իրենց հայրենիքին վրայ արդէն չբնակող հայերուն եւ ասորինեուն հետ ունեցած մեր պատմական կապը պէտք է պահենք մեր սիրտին մէջ՝  խոհանոցի միջոցով։ 

 

Input your search keywords and press Enter.