Ռաս ուլ-Այն : Անկարան կը կորսնցնէ Սուրիական առաջին գիւղը Ռաս ուլ-Այնի մէջ, զոր գրաւած էր

ԿԻԼԻԿԻԱ — Առաջին անգամն է այն օրէն ետք, երբ Թիւրքիան գրաւեց Սուրիոյ հիւսիսի 30 կիլոմետրնոց գօտին, Շաբաթ օրը ճակատային ցնցում տեղի ունեցաւ, եւ Սուրիական բանակի ստորաբաժանումները ընդհարուեցան թրքական բանակին ու անոր վարձկաններուն հետ, եւ անոնց յաջողեցաւ արագօրէն վերադարձնել Թիւրքիոյ սահմանին գտնուող Ում Չայաֆա քաղաքը:

Կարճատեւ մարտ մը կայացաւ, որ տեղի ունեցաւ Շաբաթ օրը` Նոյեմբեր 9-ի առաւօտեան: Ում Չայաֆան կը գտնուի Աբու Ռասինի շրջանին մօտ՝ Ռաս ուլ-Այնի արուարձանն է: Բուռն յարձակումը Թիւրքիոյ վարձկաններուն դրդեց  վերադառնալու քաղաք: Նոյն օրը աւելի ուշ՝ Անկարային ծախուած ահաբեկիչները փորձեցին վերականգնուիլ, նախքան կը ձեռնարկէին ուժեղ հակահարուած մը:

Բանակային ուժերը պատրաստ էին հետապնդելու ահաբեկչական վերջին տարրերը, որոնք ապաստաներ էին Ռաս ուլ-Այնի ալ-Մահմուդիայի գիւղը: Այս ռազմական քայլը շատ նշանակալի է, քանի որ ունի վճռական հետեւանքներ: Դեկտեմբերի 13-ին եւ 14-ին Թիւրքիան կը պատրաստուի հանդիպելու Եւրոպական երեք երկիրներու՝ Ֆրանսայի, Գերմանիոյ եւ Բրիտանիոյ ղեկավարներուն հետ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի շրջանակներէն ներս, որն ըստ երեւոյթին ճգնաժամի մէջ է, որպէսզի քննարկէ Սուրիոյ  եւ իր “շահերուն” մասին:

Երկու շաբաթ է, ինչ Գերմանիան կը խօսի, թէ կը ցանկանայ իր «պատնէշային գօտին» ստեղծել Սուրիոյ հիւսիսին, ինչը Ֆրանսայի համար բաւական գրաւիչ գաղափար է՝ պայմանով, որ այն ստեղծուի ոչ թէ ՆԱՏՕ-ի շրջանակներէն ներս, այլ ԵւրոՄիութեան: Ֆրանսայի նախագահի Էմանուէլ Մակրոնի վերջին հակա-ՆԱՏՕ-յական ելոյթները հիմք չունին շատ բան փոխելու համար:

Այս գալիք հանդիպման ընթացքին Էրդողանը, որու “խաղաղութեան աղբիւր” գործողութիւնը մեծապէս օգտուեցաւ Դաշինքի աջակցութենէն, սկզբունքօրէն պէտք է քննարկէ ՆԱՏՕ-ի «մշտական» ռազմախարիսխներու ստեղծման համաձայնութիւնները: Քանի որ ժամանակաւորապէս Իրաք տեղափոխուած ԱՄՆ-ի ուժերը եթէ տասը օր ետք Սուրիա վերադարձան, որպէսզի վերականգնեն իրենց լքած խարիսխները՝ ապա բրիտանական եւ ֆրանսական յատուկ ջոկատայինները հաւատքով կը պահպանէին իրենց դիրքերը այնտեղ:

Այս յառաջիկայ համաժողովին պէտք է խօսակցութիւն ընթանայ նաեւ նաւթի մասին, քանի որ Թիւրքիոյ նախագահը անորոշ կերպով խօսեցաւ ատոր մասին Շաբաթ օրը Նոյեմբեր 9-ին:

Անկարան իր արտգործնախարարին միջոցով դատապարտեր է Սուրիոյ հիւսիսին գտնուող նաւթային կառոյցներուն նկատմամբ «ԱՄՆ-ի վերահսկողութեան քաղաքականութիւնը»՝ առանց վախնալու ծաղրանքով յայտարարելով, թէ «Սուրիոյ հարստութիւնը կը պատկանի Սուրիական ժողովուրդին»:

Ակնյայտ է, որ Սուրիոյ ժողովուրդը՝ Անկարայի աչքին առջեւ կը կրճատէ Իդլիբի այս տակֆիրիստական փոքրիկ բաղադրիչը, նաեւ Սուրիոյ հարաւային շրջաններէն, որպէս 2011 թուականէն ի վեր Սուրիական պետութեան դէմ գործող պատերազմին ընդհանուր աջակիցներուն մաս կազմող հատուած:

«Սուրիոյ նաւթի հանքավայրերը պահպանելու վերաբերեալ ԱՄՆ-ի պահանջները բացարձակապէս ոչ օրինական են եւ կը հակասեն միջազգային օրէնսդրութեան», — յայտարարեց Թիւրքիոյ արտգործնախարար Մեւլուտ Չաւուշօղլուն:

«Անոնք [ամերիկացիները] կը գիտակցին եւ բացայայտօրէն կ՛ըսեն, որ նաւթային դաշտերուն պատճառով կը գտնուին այնտեղ [Սուրիոյ մէջ]: Ոչ ոք իրաւունք ունի ձեռք դնելու Սուրիական պաշարներուն վրայ: Անոնք այստեղ եկած են՝ ճամբորդելով հազարաւոր մղոններ, եւ իրենք կ՛ըսեն. «Մենք կը գնահատենք այս երկրի նաւթային պաշարները»: Սա կը հակասէ միջազգային իրաւունքի սկզբունքներուն», — ըսաւ Չաւուշօղլուն, որու կառավարութիւնը ակնարկեր էր, որ կը ցանկանար «Ղամիշլիի նաւթը», որ կրնայ բաւարարել թիւրքերու վառելիքի կարիքներու առնուազն կէսը: Այս դիտողութիւններուն նախորդեր էր եւս մէկ անհանգստացնող յայտարարութիւն՝ այս անգամ Թիւրքիոյ ՆԱՏՕ-ական դաշնակիցներուն ուղղուած․ Մինչ ծանր զինեալ կռիւները կ՛ընթանային Սուրիական զինուժի եւ Անկարայի զինակիցներուն միջեւ Ում Չայաֆայի համար, Էրդողանը խոստացաւ իր մօտ գտնուող օտարազգի Դաէշական զինեալները ուղարկել Արեւմտեան Եւրոպա՝ առաջին համաշխարհային պատերազմի աւարտի Զինադադարի յիշատակի օրը: «Մենք ձեզի կ՛ըսենք, որ զանոնք պիտի ուղարկենք ձեր մօտ: Մենք պիտի սկսինք Երկուշաբթիէն [11 Նոյեմբեր]», — ըսաւ Անկարան, ինչը փոխանցեց թրքական Anadolu լրատուական գործակալութիւնը:

Անկարան կը ձգտի բումերանգի ծուղակ լարել. Արեւմտեան մայրաքաղաքները, որոնք Անկարային դիմեր էին Սուրիա ուղարկելու իրենց գործակալները քողարկուած որպէս ահաբեկիչ տաքֆիրիստներ, կը գտնեն, որ իրենք յայտնուեր են ահաբեկչութեան դէմ խորհրդանշական պայքարի հռետորաբանութեան մէջ, մինչդեռ ան ստեղծուեր է իրենց յատուկ ծառայութիւններուն կողմէ, Լեւանտի մէջ ապահովելու համար ԱՄՆ-Արեւմուտք աշխարհաքաղաքական գերիշխանութիւնը, եւ որպէս իրենց հանդէպ թշնամական պետութիւնները տապալելու աւելի լայն ռազմավարութիւն:

Անկարան ակնյայտօրէն իր տնտեսական բարգաւաճումը հիմնադրեր է այս շուկայէն վերցուած միլիարդաւոր դոլարներուն վրայ՝ իր լռութեան դիմաց, ինչը այժմ կրնար ծառայեցնել որպէս շանտաժի միջոց, երբ ՆԱՏՕ-ն Սուրիոյ հիւսիսին կ՛ուզէ հաստատուիլ:

Բայց արդեօ՞ք ճիշտ է Թիւրքիան: Թիւրքիոյ սահմաններուն Ում Չայաֆա գիւղի ազատագրումը կասկածելի կը դարձնէ:

Վրդովուած ըլլալով, որ Սուրիան եւ անոր դաշնակիցները թոյլ չեն տար Թիւրքիային կամ ՆԱՏՕ-ին Սուրիոյ մէջ յենակէտ ձեռք բերելու, կայ մէկ գործօն, որ Նախագահ Ասադը նշեր է RT-ին եւ Al Akhbariya-ին տուած իր վերջին հարցազրոյցին․«Էրդողանը կը փորձէ որպէս «որոշում կայացնող» յայտնուիլ, բայց ան ապացուցեց, որ ինքը «այս պատերազմին ամերիկեան գործակալ է: Ան գող մըն է, որ գողցեր է գործարաններ, ցորեն եւ նաւթ կամ հող …. Սկիզբը թրքական բանակը համաձայնութեան եկած էր Սուրիական բանակին հետ, մինչեւ որ Էրդողանը հակառակ դիրք ընդունեց։ Մենք պէտք չէ Թիւրքիան թշնամի դարձնենք», — ըսաւ Ասադը՝ ակնարկելով, որ Նոյեմբեր 9-ի Շաբաթ օրուայ Ռաս ուլ-Այնի Սուրիական բանակի յաղթանակը վերջինը պիտի չըլլայ:

presstv.com

Input your search keywords and press Enter.