Հայկական մարտարուեստը Արեւմտեան Հայաստանէն ներս՝ Կոխ

Ազգային հայկական ըմբշամարտի ոճի «Կոխ»-ը կը համարուի ըմբշամարտի ամենահին ձեւերէն մէկը։ Անոր վաղեմութեան մասին կը վկայեն Հայաստան այցելած բազմաթիւ ճանապարհորդներ։ Պարսիկները առաջին անգամ Կոխի մասին լսեր են հայերուն հետ շփուելով:

Միջնադարուն ֆրանսացի հետազօտող Հենրի Շարդինը նոյնպես գրեր է Կոխի մասին: Կոխի պատկերազարդումները հաւասարապէս կարելի է նաեւ տեսնել Ախթամարի միջնադարեան հայկական տաճարի պատերուն (915թ): Հայկական ըմբշամարտը յայտնի էր հին աշխարհին: Հայ թագաւոր Տրդատ III- ը (մ.թ 250-330) 265-րդ ողիմպիականին (մ.թ. 281) ըմբշամարտի ողիմպիական ախոյեան դարձաւ։

Խորհրդային Միութեան օրով Կոխը սկսեցաւ գործածութենէն դուրս մնալ: Մինչեւ 1988 թուականը Կոխով կը զբաղուէին Հայաստանի գիւղական վայրերուն մէջ: Այսօր փորձ կը կատարուի պահպանելու այս հին հայկական մարտարուեստը:

Գոյութիւն ունին Կոխի երկու հիմնական տեսակներ՝ մէկը, որ յայտնի է որպէս «Լոռուայ Կոխ», միւսը՝ «Շիրակի Կոխ»: Երկու ոճերու հիմնական տարբերութիւնը կը կայանայ կանոններու եւ հանդերձանքի մէջ: Շիրակի Կոխին ըմբիշները կը կրեն միայն հայկական աւանդական տաբատ եւ անոնց կը թուլատրուի բռնել հակառակորդի ոտքերէն: Լոռուայ Կոխի մարտիկները կը հագնին աւանդական հանդերձանք եւ կրնան քաշել հակառակորդի հանդերձանքէն։ Հին ժամանակներուն Կոխը կը ցուցադրուէր հարսանիքներու ժամանակ: Հարսնացուին եւ փեսային կողմէ երկու մարտիկ կը կռուէին իրարու դէմ:

Input your search keywords and press Enter.