1878 թուականի Փետրուար 19-ին (նոր տոմարով Մարտի 3-ին), Ռուսաստանի եւ Օսմանեան կայսրութեան միջեւ  Կոստանդնուպոլսոյ արուարձան Սան Ստեֆանոյի մէջ կնքուեցաւ նախնական հաշտութեան պայմանագիր, որով աւարտուեցաւ 1877-1878 թուականներու ռուս-թրքական պատերազմը։ 

Ան մեծ նշանակութիւն ունեցաւ բալկանեան ժողովուրդներու ազատագրման թրքական լուծէն եւ Հայկական հարցի յայտնուելուն  միջազգային դիւանագիտութեան ասպարեզին մէջ։ Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրի դրոյթները վերանայուեր են Բեռլինի կոնգրեսին ընդունուած փաստաթուղթերով։

Պայմանագիրը ստորագրեր են Ռուսաստանի կողմէ կոմս Ն. Իգնատէն ու U. Նելիդովը, Թիւրքիոյ կողմէ՝ Սաուֆետ փաշան ու Սա’ադուլլահ բէյը։

Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրով Չերնոգորիան, Սերբիան եւ Ռոմանիան անկախ ճանչցուեցան։ Բոսնիան եւ Հերցեգովինան ինքնավարութիւն ստացան Օսմանեան կայսրութեան սահմաններուն մէջ։ Բուլկարիան (Արեւելեան Ռոմանիայով, Մակեդոնիայով եւ Թրակիոյ մէկ մասով, մինչեւ Սալոնիկ եւ Եգիական ծով) կը հռչակուէր ինքնավար իշխանութիւն՝ մեծ տէրութիւններու համաձայնութեամբ:

Պայմանագիրի յատուկ յօդուածով (16-րդ) կը նախատեսուէր վարչական բարենորոգումներ կատարել Արեւմտեան Հայաստանի մէջ։ Պատերազմի յաջող ընթացքը Ռուսաստանի համար եւ Արեւմտեան Հայաստանի մէկ մասին գրաւումը ռուսական զօրքերուն կողմէ ազատագրական յոյսեր ներշնչեցին նաեւ հայ քաղաքական շրջաններուն։

Ցաւօք, Սան Ստեֆանոյի պայամանգիրը վերանայուեցաւ մեծ տէրութիւններու միջամտութեամբ՝ 1878 թուականի Բեռլինի վեհաժողովին։

Սակայն այն պատմական նշանակութիւն ունեցաւ Հայկական հարցի յետագայ ընթացքին վրայ։ Նոր պատմութեան շրջանին առաջին անգամ Հայաստան անուանումն ու հայերը կը յիշատակուէին միջազգային դաշնագիրին մէջ ։

Input your search keywords and press Enter.