Նոր բացայայտումներ՝ Դրոյի անցեալին վերաբերեալ

ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ — Խօսքը կը վերաբերի 20-րդ դարու առաջին կէսին հայ ռազմական ու պետական ասպարէզէն ներս գործած ամենահակասական կերպարներէն մէկունՙ Դրաստամատ Կանայեանին: Անոր հախուռն ու արկածախնդիր բնաւորութեան, առճակատումներու սիրահար եւ հրահրող ըլլալուն, դրամասիրութեան եւ հակառակորդներն ու մրցակիցները ամէն գնով ոչնչացնելու յատկութեան՝ չեն վրիպած ուշադրութիւն դարձնել անոր կեանքին ու գործունէութեան անդրադարձած շատ մը պատմաբաններ եւ գրողներ, անգամ Չարենցն ու Անդրանիկ Ծառուկեանը: Անոր կասկածելի կապերուն մասին թափանցիկ կամ կիսաթափանց ակնարկութիւններ ըրած են նոյնիսկ անոր կուսակիցները: Սակայն առաջին անգամն է, որ Ամերիկեան CIA-ի հետ անոր առնչութիւններուն, վերջինիս գործակալն ըլլալու մասին կը վկայէ Կանադահայ քաղաքական գործիչ Վիգէն Աթթարեանը (Viken L. Attarian)՝ հիմք ընդունելով Ամերիկեան ապադասակարգուած փաստաթուղթերը, որոնց ծանօթացեր է ան, եւ ահա ստորեւ թարգմանաբար կը ներկայացնենք այդ գրութեան անգլերէն հատուածը: Աւելցնենք միայն, որ Վիգէն Աթթարեանը մարտահրաւէր կը նետէ որեւէ մէկուն՝ ով կը հերքէ իր բացայայտումները: «Ես խորն եմ ուսումնասիրած ատոնք», կը գրէ ան եւ կ՛առաջարկէ այցելել կայքը, ուր վերջին տասը տարիներուն ընթացքին շատ փաստաթուղթեր ապադասակարգուած են (կամ գաղտնազերծուած) եւ դարձած են հանրութեան սեփականութիւնը:
«Այնտեղ դուք տպեցէք «PELOPS» անունը, որ Դրոյի (DROSTAMAT KANAYAN) ծածկանունն էր Ամերիկեան կենդրոնական յետախուզական վարչութեան (CIA) շարքերուն, եւ շատ հետաքրքական փաստեր կը գտնէք. զեկոյցներ, հանդիպումներու արձանագրութիւններ, գումարներու վճարումներ եւ զինամթերքի առաքումներու (40-50-ական թուերուն) մանրամասներ, նաեւ ապացոյցներ, որ ան ընդգրկուած եղած է Իրանի մէջ հակա-Մուսադեղեան շարժումին, եւ Բեյրութի մէջ 50-ականներու հակա-կոմունիստական գործունէութիւններուն, որոնց զոհ գացին հայեր, եւ որ հող նախապատրաստեց 1958-ի եղբայրասպան քաղաքացիական պատերազմին համար: Սա նաեւ այն շրջանն էր, երբ Անթիլիասի նոր կաթողիկոսի ընտրութիւնները պիտի կայանային: Վկայութիւններ կան նոյնիսկ այն մասին, որ նախքան CIA-ի կողմէ անոր հաւաքագրուիլը, Դրոն առնչութիւններ ունեցած է Բրիտանական յետախուզական մարմիններուն հետ:
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնն (ARF) այնտեղ նշուած է AIN սկզբնատառերով:
Արխիւային նիւթերը զարմանալի բացայայտումներ կը պարունակեն: Անոնց մէջ անդրադարձ կայ մասնակցելու 3-րդ (այո՛, երրորդ) համաշխարհային պատերազմին, որուն ընթացքին Դրոն առաջարկած է ազատագրել Հայաստանը Խորհրդային Միութենէն, նշելով, որ սա AIN-ի (ARF-ՀՅԴ) առաջնահերթ խնդիրն է: Թիւրքիայէն պահանջատիրութեան մասին ոչ մէկ խօսք կայ այնտեղ: Ընդհակառակը, փաստաթուղթով կոչ ուղղուծ է հայերուն՝ սպասելու մինչեւ որ թիւրքերը ինքնակամ հողերը կը զիջեն «ազատագրուած» Հայաստանին: Կ՛ենթադրեմ՝ մեր «սեւ աչքերուն» համար: Խօսք չկայ նաեւ այն մասին, որ նման համաշխարհային պատերազմի պարագային՝ Հայաստանն ալ հիմնովին կրնայ կործանուիլ:
Բայց խօսք կայ այն մասին, որ ՀՅԴ-ն յաջողութեամբ ձեռք կը դնէ Բարեգործականին (ՀԲԸՄ) վրայ:
Ամէն ինչ ուղղակի ցնցող է: Պարզապէս հետաքրքրական պիտի ըլլար ծանօթանալ նաեւ KGB-ի կամ Օսմանեան գաղտնի ոստիկանութեան արխիւներուն: Ո՞վ գիտէ ինչ նորութիւններու կրնանք դէմ հանդիման գալ անոնց մէջ: Բայց պատրա՞ստ ենք արդեօք այդ ճշմարտութիւններու բացայայտման», կ՛աւարտէ Վ. Աթթարեանն իր գրութիւնը:

Մանրամսն տես՝
cia.gov

Input your search keywords and press Enter.