Հայ գիտնականները պարզում են՝ ինչպես է «Haya»-ն միավորում ժողովուրդներին

Հասարակություն

23:06 08.07.2017(Թարմացված է 23:10 08.07.2017) Ստանալ կարճ հղումը

«Hay» բառն անչափ հոգեհարազատ է մեզ՝ հայերիս համար, սակայն ոմանք չգիտեն, որ այդ բառը շատ մոտ է նաև այլ ժողովուրդներին` սկսած ամերիկյան հնդկացիներից, իսպանական բասկերից, անգլիական կելտերից մինչև չինացիներ, հնդիկներ, հրեաներ և ասորիներ:

Լիլիթ Հարությունյան, Sputnik.

Համացանցում հրապարակված տեսանյութը հենց այդ մասին է: 7 րոպեանոց ֆիլմը ստեղծվել է պատմաբան և հնագույն քաղաքակրութությունների անկախ փորձագետ Յուրի Սարգսյանի ուսումնասիրությունների հիման վրա, ֆիլմի ռեժիսորն է Վահան Ստեփանյանը:

Ֆիլմից մենք տեղեկանում ենք, որ ըստ Յակուտիայի օլոնխոների (հնագույն էպիկական ավանդազրույց) համաձայն՝ աշխարհը ստեղծել են սպիտակ արարիչ աստվածները` «Hayi»-ները: Հունարեն «Haya», «Aya» բառերը նշանակում են «սուրբ», «աստվածային»: Բոլորին հայտնի Ստամբուլի Այա Սոֆիա տաճարը բառացիորեն նշանակում է «Սուրբ Սոֆիայի տաճար»:

Եբրայերեն այդ բառը նշանակում է «ապրել», «լինել», «գոյություն ունենալ»: «Haya»-ն հրեաների գաղտնի կաբալիստական ուսմունքում հոգու ամենաբարձր մակարդակն է… Ֆիլմում նման վկայություններ շատ կան:

Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում հետազոտող Յուրի Սարգսյանը հայտնեց, որ այդ տեսանյութն ավելի ընդարձակ ու ծավալուն նախագծի նախաբանն է:

«Այստեղ միայն հարցեր են դրված, սակայն տրված չեն դրանց պատասխանները: Մենք նախատեսում ենք ֆիլմ նկարահանել, որտեղ կներկայացնենք ծավալուն և լուրջ ուսումնասիրության արդյունքները: Սա ծանուցման պես մի բան է, որի միջոցով մենք ցանկանում էինք հասկանալ, թե այն ինչ արձագանք կունենա», — ասաց նա:

Տեսանյութի գաղափարի հեղինակը Սարգսյանն է: Նա արդեն ավելի քան 7 տարի է՝ ուսումնասիրում է հնագույն քաղաքակրթությունների՝ հայ ժողովրդի և հայկակն պետության մասին վկայությունները: Խոստովանում է, որ «Haya» արմատը սկսել է ուսումնասիրել պատահաբար և մի շարք զարմանալի բացահայտումներ արել:

«Կարծում եմ` կարևոր է պարզել, թե որտեղից է սերում մեր անվանումը», — նշում է գիտնականը:

Այս բառի բացահայտումն, ըստ նրա, անհրաժեշտ է ինչպես մեզ` հայերիս, այնպես էլ աշխարհի համար:

««Haya» արմատի տարածվածությունը աշխարհագրական ու կրոնական սահմաններ չի ճանաչում: Այդ պատճառով կարծում եմ, որ ոչ միայն մեզ համար է կարևոր հասկանալ և գտնել դրա իրական և խորքային իմաստի բանալին»,- ասում է նա:

Սարգսյանի գրքերի հիման վրա արդեն իսկ մի քանի սիրողական կարճ ֆիլմեր են նկարահանվել, այդ թվում աղմուկ բարձրացրած «Արարչի մոռացված անունը» ժապավենը, որը ռուսերեն է թողարկվել: Sputnik Արմենիան հետևելու է հայ գիտնականների ուսումնասիրություններին:

Read more: https://armeniasputnik.am/society/20170708/7883088/armenia-gitnakan-hay-haya.html

 

Կը հիշեցնենք, թէ 1917թ. դեկտեմբերի 29-ին Խորհուրդային Ռուսաստանի Ժողկոմխորհի կողմիէ ընդունուած «Թուրքահայաստանի մասին» (Արևմտեան Հայաստան) Դեկրետով ճանչցուած է Թուրքահայաստանի (Արևմտեան Հայաստան) հայութեան ազատ ինքնայ որոշման իրաւունքը՝ ընդհուպ մինչեւ լիակատար անկախութեան: Իսկ 1920թ. հունուարի 19-ին՝ Փարիզի Վեհաժողովի ժամանակ, Դաշնակից Տերութիւններու Գերագոյն Խորհուրդը դե ֆակտո (de facto) եւ 1920թ. Մայիսի 11-ին՝ Սան-Ռեմոյի համաժողովի ժամանակ դե յուրէ (de jure) ճանաչցուեցաւ այն՝ որպես անկախ և ինքնիշխան պետություն, որու սահմանները Թուրքիոյ հետ 1920թ. նոյեմբերի 22-ին սահմանագծած է ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Վիլսոնը:

Պարտադիր է նշել, որ Արևեւմտեան Հայաստան Պետութիւնը ՄԱԿ-ի կողմէ չի ճանչցուած՝ Թուրքիոյ կողմէ  ձեռբակալուած ըլլալու պատճառով:

Կը հիշեցնենք, թէ 1894-էն միչեւ 1923թ. Արեւմտեան Հայաստանի գրաուած տարածքներուն մէջ թուրքական երեք կառաւարութեան կողմէ բնիկ հայ ժողովուրդը ենթարկուած է Ցեղասպանութեան:

 

Input your search keywords and press Enter.