Derik’te kayıp ermeni kızları

HEY AHPARİK – HABERİN VAR MI? KAYIP KIZLARININ BAZILARI DERİK ‘TE

BATI ERMENİSTAN – Araştırmaya göre 6 – 9 yaş arasındaki çocuklar 3 yaşına kadar yaşadıklarını, 14 – 16 yaşındakiler ise 4 yaşından sonrakileri hatırlayabiliyorlardı.
Ben bu araştırma yazımı yazarken birçok kişi ile görüştüm.Çıkan sonuç hayret ötesiydi. Şimdiye kadar hayal edemediğim yaşamın bir parçası çıkmıştı karşıma. Görüştüklerimin hepsi birer akıl küpü, ama hafızalarında duran kendine ait olan sır küpünü asla açmıyorlar. Hatırlamak bile istemiyorlar, unutmuyorlar da.

Hatırladıkları zaman ise yine suskunlukları ve gözyaşlarıyla cevap oluyor hatıralarına.
Sevdiğiniz insanı korumak için ne kadar ileri gidebilirsiniz? Geçmişiyle yüzleşmek yerine ondan uzaklaşmayı seçmişler kayıp kızlarımız.Çok yönlü bir sebebi var gözyaşı ve suskunluklarının…
Ben sadece görüştüklerimden sadece birkaç kişiyi yazmaya çalıştım.
Ermenilere yapılan soykırım sürecinde, Mardin’in Derik ilçesinde henüz tedavi edilmemiş o kadar yaralar var ki? Sonradan, evlat edinildiğini biliyorlar, bildikleri andan itibaren gizemli geçmişlerini merak ediyorlar. Ama küçücük bir bebekken, Diyarbakır’dan, Bayburt’ tan, Muş’tan, Kars’tan, Adana’dan ailesinin yanından kaçtığını, yada kaçırıldığını öğrendiklerinde, tüm hayatı ona büyük bir yalanmış gibi görünmeye başlıyor.
Neden onun sorularına yanıt veren kimse yok? Biyolojik anne ve babasını nasıl bulabilir?
Üvey anne ve babası’ da bu çetrefilli yaşamın bir parçası mı?
Hep beraber bu kızlarımızın bir kaç tanesinin yaşamına bir bakalım…

Ena Emine-Emine Yüzal
Bayburt Ermenilerindendir. Gerçek ismi Ohun’dur. Babasının ismi Gragus’dur. Kız kardeşinin ismi “Matatya”dır. Yolda sırtında ölmüş. Bayburt’ta yapılan soykırımdan kaçarken Diyarbakır’ın Çınar ilçesine geliyor. Kurtulan kafile, Çınar ilçesinde “Çipe Reş” mıntıkasına geldiğinde tekrar saldırıya uğruyor ve kafileden birçoğu katlediliyor. Aradan geçen birkaç gün sonra atlı bir asker o mıntıkadan geçerken bir çalının içinde küçücük kıza rastlıyor. Asker Derikli Derik’e gelmektedir. Askerin ismi Hasan Gücüm. Davudê kalo kabilesinden. Onu görünce hemen himayesine alıp Derik’e getirmiş. Bulunduğunda 5-6 yaşındaydı. Büyütüp evlilik çağına geldiğinde, Şeyhmus Yüzal ile evlendirilmiş. İki erkek çocuğu ve dört kız çocuğu annesi olmuş.

Bayburt’un belli başlı yerlerini biliyordu. Çok küçük yaşta olmasına rağmen babası ile sık sık merkezde bulunan dükkânlarına gittiklerini hatırlıyordu ve en önemlisi “Ermenice” kelimelerle konuşuyor, ama Ermenice olduğunu söylemiyordu. Derikli ama Bayburt’ta Öğretmenlik yapan komşuları olan bir öğretmen vardı. Bunu öğrendikten sonra o öğretmeni çağırdı. Kendisine Bayburt’un toprağından biraz getirmesini söyledi. Bayburt dönüşünde istediği toprak geldi. Gelen yarısını torunlarına verdi:

Ben ölürsem, bunu mezarıma serpiştirin.
Bir tutam toprağı da bir bardak suya karıştırdı ve onu üzerine dikti soluklanmadan.
1996 yılında vefat ettiği zaman, kalan toprağı da, mezarının içine tabutunun üstüne serpiştiler.

09.06.2018
Eyyüp Güven

Input your search keywords and press Enter.