Kafkasya’daki Ermeni Cumhuriyeti, Kasım 1920’de Sevr Antlaşması’nı reddetti

Sevr Antlaşması ve ABD Başkanı Woodrow Wilson’un Tahkim Kararı, pek çok Ermeni tarihçi ve politikacı, uzman ve diplomat için önemli bir zafer belgesi olmaya devam ediyor.

Bunlar, ciddi hukuki argüman olarak, Batı Ermenistan’ın Türkiye’den toprak talep edebileceğini sıklıkla sunuyorlar.

Wilson’un Tahkim Kararı Serj Sarkisyan’ın kamuya yaptığı konuşmalarda sadece bir kez dile getirilmiştir. Aynı Sarkisyan ve Kafkasya’nın Ermenistan Cumhuriyeti Ekim 2009 tarihinde Zürih’te  imzaladıkları iki protokolle şimdiki Türkiye’nin sınırlarını tanıdılar.

27 Kasım 1920 tarihinde Kafkasya’nın Ermeni devleti Sevr Antlaşmasından vazgeçti. Bu bakımdan Kafkasya’daki Ermeni Cumhuriyeti tarafından topraksal talepler bulunmamaktadır.

Doğrudur, bu, askeri saldırganlık koşullarında, ancak Batı Ermenistan’ın Poğos Nubar Paşa’nın rızası olmadan gerçekleşti.

1920’lerin sonunda, Türk Kemalistlerin ve Rus Bolşeviklerin Bakü’den gelen Ermeni devrim komitesi üyeleriyle birlikte Kafkasya’nın Ermenistan’ını sovyetleştirme projesini gerçekleştirme sırasında, başbakan Simon Vratsyan başkanlığındaki Kafkasya’nın Ermeni Cumhuriyeti Sevr’den vazgeçti.

1920 yılının Kasım sonlarında Hamo Ohancanyan’ın büro-hükümeti istifasını sundu. Simon Vratsyan ülkenin başbakanı oldu. Bu sırada Kemalistler Kazım Karabekir komutasında Ermenistan’ın içlerin, Ararat ovasına doğru ilerliyordu.

Alexandropol müzakerelerinin en başında Türkler,  Batı Ermenistan pahasına, Ermenilerden Sevr Anlaşmasını terk etmelerini talep etti.

Simon Vratsyan imzasıyla yayınlanan deklerasyonda

“Kafkasyası’nın Ermenistan Cumhuriyeti devlet yapısı, yalnızca yabancıların hayali ve tehlikeli esinleriyle değil, aynı zamanda Kafkasya’nın Ermenistan Cumhuriyeti’nin gerçek potansiyeliyle de desteklenecek. Sloganımız Türkiye ile samimi bir uzlaşma ve bütün komşularıyla dayanışma ve barış içinde bir arada yaşamaktır” deniyordu.

İki yıl sonra 1922 tarihinde Vratsyan, Ermeni Taşnaktsutyun Partisinin Amerika’daki 29. Millet meclisi toplantısında yaptığı konuşmada acı itirafta bulunacaktır. “Maksimalizm, özellikle de kolonilerden gelen esneklikten uzak yaklaşımda bulunan yoldaşlardı, bunlar, Ermenistan’ın gelecekteki felaketinin ana sebebiydiler.”

Taşnaktsutyun Partisi, 1919’da Yerevan’da gerçekleşen 9. Ermeni Ulusal Delegasyon çalışmalarını  Boğos Nubar Paşa’nın himayesinde çalışarak tekrardan ayağa kalkmak istiyorlardı. Ermeni Taşnak Partisi ne uluslararası durumu ve ne de Ermeni toplum güçlerinin ilişkilerini yeterince değerlendiremedi.

Input your search keywords and press Enter.