Հայերու դեմ իրականացուած ցեղասպանութեան ժամանակագրութիւն

  • by Western Armenia, April 05, 2024 in Արմէնոսիդ
61 դիտում

1891թ.

Աբդուլ Յամիդ II կը ատեղծէ «Համիդիե» ձատուկ զորաջոկատները:

Բեռլինի վեհաժողովին մէջ փաստօրէն տերութիւնները սուլթան Աբդուլ Յամիդ II-ին յանձնարարեցին «ապահովիլ հայերու անվտանգութիւնը չերքեզներէն ու քուրդերէն» այն պարագային, երբ ինքը` սուլթանն էր քրդերու եւ չերքեզներու հակահայկական բոլոր գործողութիւններու գլխաուր հրահրողը: Ատոր լավագոյն վկայութիւնն է, որ հէնց Բեռլինի վեհաժողովէն ըտք` 1891թ., անոր հրամանով ստեղծուեցաւ բացառապէս քրդերէն կազմուած եւ օսմանեան կառավարութեան յաշուին պահուող հեծելազոր, որը անոր անունով կոչուեցաւ «Յամիդիէ»: Այն կազմուած էր 30 գոգնդերէն եւ չէր մտնէր օսմանեան բանակի համակարգին մէջ, այլ կը պահպանուէր որպէս ինքնուրույն ռազմական միաւոր` տեղակայուած հայկական Երզնկա քաղաքին մէջ: «Համիդիէի» գլխաւոր նպատակը, փաստօրէն, կայսրութեան ողջ տարածքը հայկական ջարդեր իրականացնիլն էր:

Աբդուլ Յամիդին օրոք էր, որ կառավարութեան կողմէն սկսաւ կիրառուիլ նաեւ մշակութային ցեղասպանութիւն։ Ընդ որում, եթէ ֆիզիկական բնաջնջման մարտավարութիւնը հնարաւոր էր ժամանակ առ ժամանակ հանիլ զինանոցէն, արտաքին պայմաններէն կամ այլ նկատառումներէն ելնելով, ապա պետականորեն ղեկավարուող մշակութային ցեղասպանութիւնը չդադարեց հայ ժողովուրդի նկատմամբ եւ կը շարունակուէր աւելի քան հարիւր տարի։ Միաժամանակ, սուլթանը կը փորձէր անմիջական յարուած հասցնիլ Հայրենիքին մէջ՝ Արեւմտեան Հայաստանին եւ Կիլիկիոյ մէջ ապրող հայերուն՝ անտանելի պայմաններ ստեղծելով անոնց գոյութեան համար։ Սովորական կը դառննա հայ ժողովուրդի նկատմամբ կիրառուող հալածանքները, խաղաղ բնակչութեան կողոպուտը, թալանն ու բռնություները։ Հայաբնակ բոլոր մարզերում կը ստեղծուի իւրայատուկ հակահայկական վարչակարգ։ Երկիրը վեր կ՚ածուի կատարեալ մը դժոխքի։ «Առաջին քայլը,- կը գրէր ժամանակի խոշորագոյն հրապարակախօսներէն մէկը՝ Էմիլ Դիլոն,- բնաջնջման ծրագրի իրականացման ուղղութեամբ, այն էր, որ պարբերաբար քայքայեն ժողովուրդին» ։ Ատ նախեւառաջ կ՚իրականացուէր ամէնադաժան հարկային քաղաքականութեամբ։ Յատկապէս ծանր էին գլխահարկը եւ ռազմական հարկը։ Սուլթան տնտեսական ճնշումները կը զուգակցէր ամէնանուրբ քաղաքական հետապնդումներով։ Պետական քաղաքականութեան աստիճանի էր բարձրացուած մուսուլմաններու բնակեցումը հայաբնակ գիւղերու  եւ շրջաններու մէջ։ Ընդ որում, վերաբնակիչները տասը տարով կ՚ազատուէին ռազմական ծառայութենէ, կը ստանային անվճար հողատարածութիւններ եւ նիւթական օժանդակութիւն։ Զանգուածային այս վերաբնակեցումները կը հետապնդէին մէկ նպատակ՝ փոխիլ հայաբնակ շրջաններու ազգային կազմը, թուլացնիլ, տնտեսապէս հարուածիլ հայերուն եւ հասնիլ անոր, որ հայ ազգաբնակչութիւնը իր հայրենիքին մէջ կազմի չնչին տոկոս։ Յարկ է նշիլ, որ հայկական վիլայեթներու մէջ կը հաստատուէին բացառապէս ռազմատենչ, հետամնաց, թալանով ապրող քրդական ցեղերը եւ հիւսիսկովկասեան մոլեռանդ ցեղախումբերը։