Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան ժամանակագրութիւն

  • by Western Armenia, April 18, 2024 in Արմէնոսիդ
55 դիտում

1915թ.մայիս-հունիս․

1915 27 Մայիս Երիտթիւրքական կառավարութիւնը վավերացուց Թալեաթին` 22 Մայիս տեղեկագիրը եւ ներքին գործերու ու զինւորական նախարարութիւններուն հրահանգեց ատոնց գործադրութիւնը: Նոյն օրը Թալեաթ տուաւ հայերու տեղահանութեան եւ ջարդին հրամանագիրը։ 

Օրեր անց  Տիգրանակերտ-Խարբերդ ճանապարհայատուածին վրայ մորթուեցան 1914թ. նոյեմբերէն վեր շինարարական ճամբարներու մէջ աշխտող 12.000 հայ զինւորներ: Արդեն 03 Յունիս  տեղահանուեցաւ Հաճընի հայութիւնը:  

Հունիսի վեցէն տեղի ունեցաւ Արաբկիրի հայերու տեղահանութիւնն ու կոտորածը: Արաբկիրէն դուրս եկած հայերու քարավանները հերթականութեամբ գնդակայարուեցան Եփրատի ափին, եւ այսպիսով Յուլիսի վերջերուն Արաբկիրին մէջ այլեւս հայ չմնաց: 

Յուլիս 10-էն սկսաւ Մուշին կոտորածը: 15 000 հայերէն փրկուեցան միայն 500-ը, իսկ գաւառին 59 000 հայ բնակչութենէ` միայն 9 000-ը: 

Արդեն 15 Յուլիս Կարինի կուսակալ Թահսին կեդրոնին ուղղուած իր նամակին մէջ կը գրէր. «Կարինին շրջակայքը հայերու հանդէպ խժդժութիւններն անցած են ամէն սահման: Դրամի եւ կիներու համար գործադրուած խայտառակութիւնները ծայրահեղորեն ամոթալի են եւ դէմ են մարդկութեանը: Պետք է ատոր առաջն առնիլ եւ, մանաւանդ, վերջ տալ ամէն կողմ «Թեշքիլաթ մախսուսե» անուան տակ գործող չեթեներին: Խարբերդին կուսակալը կը գրէ, թէ բոլոր ճանապարհները լեցուն են կիներու եւ երեխաներու դիակներով, եւ ժամանակ չենք գտնէր ատոնք թաղելու համար: Լավ կ՚ըլլար, եթէ պահպանեինք մեր վեհանձնութիւնն ու ազգային կերպարը: