Յամիդեան վարչախումբը՝ ցեղասպանութեան ժխտման հիմնական թեզերու հիմնադիր (Մաս չորրորդ)

  • by Western Armenia, May 02, 2024 in Արմէնոսիդ
37 դիտում

Ժխտման  օրինակ մը կը բացայայտուի  2011 թ. Իտալիոյ արտաքին գործերու նախարարութենէ Արեւելեան Հայաստանի ազգային արխիվին փոխանցուած օտարալեզու եւ դեռեւս ամբողջովին չուսումնասիրուած փաստաթուղթերու փաթեթն ընթերցելիս:

 Հայաստանի ազգային արխիվին մէջ պահուող գրութիւններու այս փաթեթին մէջ կը յանդիպի Մեծ Բրիտանիոյ արտաքին գործերու նախարարին ուղղուած թիվ 114 նամակը, որու մէջ բրիտանացի դիւանագէտ Ֆրենսիս Քլեր Ֆորդ, որը 1893-ին դիվանագիտական ծառայութեան էր անցած Հռոմին մէջ, Բրիտանիոյ արտաքին գործոց նախարար Ջոն Վոդհաուս Քիմբերլիին ուղղուած իր 1894 07 Դեկտեմբեր գաղտնի մակնշուած նամակին մէջ կը նշէ, որ ըստ Բարձր դռան՝ տերութիւններուն առաջարկուող հանձնաժողովը պետք է հետաքննէ ոչ թէ հայերու դէմ իրագործուած բռնութիւնները, այլ հայերէն կազմուած աւազակախումբերու գործողութիւնները:

Ժխտողական քաղաքականութեան ամէնախորամանկ ձեւերէն մէկն ալ կատարուած բռնութիւններու վերաբերեալ հետաքննութիւն իրականացնիլն ու մեղաւորներուն փնտրիլն է: Առաջին հայացքէն անմեղ եւ արդար թուացող այս նախաձեռնութիւնը իրականութեան մէջ ունի շատ աւելի խորքային եւ ապակողմնորոշող նպատակներ: Յայտնի բռնութիւններու վերաբերեալ հետաքննութիւն իրականացնելու նպատակաւ միացեալ հանձնաժողով կազմելով ու ատոր մէջ գերտերութիւններու ներկայացուցիչներուն ներգրավելով՝ թիւրքական իշխանութիւնները փաստօրէն կը փորձեն շեղիլ օտարներու ուշադրութիւնը: Անկասկած, տերութիւններու ներկայացուցիչներուն ներգրակելով եւ հանձնաժողովի ղեկավարին պաշտօնին թիւրք իշխանաւորին նշանակելով՝ սուլթանը նպատակ է հետապնդած հետաքննութիւնն իրենց համար նախընտրելի վայրերու մէջ եւ նպատակահարմար ձեւով իրականացնիլ: Հայաստանի ազգային արխիվին մէջ պահուող երկու բարձրաստիճան դիվանագէտներու նամակագրութիւնը այդպիսի նախաձեռնութեան մը կը բացայայտէ։