Մշակութային ցեղասպանութիւն 

  • by Western Armenia, December 01, 2023 in Մշակոյթ
97 դիտում

2023 թուականի սեպտեմբերեան ռազմական հարձակունակ  գործողութիւններէն եւ  Արցախի տոտալ հայաթափման գործողութիւններէն ետք Բաքուն  կը շարունակէ  ոչնչացնիլ հայկական մշակութային արժեքները՝ էթնիկ պատկանելիութեան հիմքով։ Այս ամէնի ապացոյցը Ստեփանակերտի  մերձակայքը՝ Դաշուշէն գիւղի մօտակայքը գտնուղ բլուրներէն մէկին վրայ գտնուող 50 մետրանոց լուսատու խաչի տապալումն էր, որը ոչ միայն յարուած էր մշակութային արժեքին, այլեւ քրիստոնոեա ողջ հայ հանրոյթին։ Ընկած խաչի տեսանիւթը առաջինը  հրապարակեր է ուկրաինական Strana.ua յրատարակութեան Telegram ալիքը։ Խաչը տեղադրուեր  էր 2017 թուականի Մայիս 9-ին ՝ ի յիշատակ Արցախի ազատագրման եւ պաշտպանութեան համար զոհուած զինծառայողներու: Այն իր բարձրութեամբ երկրորդն էր եւրոպական տարածաշրջանը, տեսանելի էր Արցախին մայրաքաղաք Ստեփանակերտին բոլոր կողմերէն, լուսաւորուած էր յատուկ լոյսերով, որոնք այն տեսանելի կը դարձնեին նաեւ գիշերը։Յարկ է յիշեցնիլ, որ իւրաքանչիւր ժողովուրդի մշակութային արժեքներուն հասցուող վնասը յարուած է  ողջ մարդկութեան մշակութային ժառանգութեանը, քանզի իւրաքանչիւր ժողովուրդ իր ներդրումն ունէ  համաշխարհային մշակութային բազմազանութեան մէջ։ Ըստ 1954 թուականի Հաագայի համաձայնագիրի, որը նաեւ միւս միջազգային պայմանագիրներու հիմքն է եւ որն իր իր առաջին յօդուածով կյը սահմանէ յետեւեալը՝ մշակութային արժեքը «․․․անկախ ծագումէն կամ սեփականատիրոջէն,  իւրաքանչիւր ժողովուրդի  համար մեծ նշանակութիւն ունեցող շարժական կամ անշարժ ժառանգութիւնն է, ինչպիսիք են ճարտարապետութեան, արուեստի կամ պատմութեան յուշարձանները, անկախ ատոնց կրօնական կամ աշխարհիկ բնոյթէն»։ Համաձայն «Զինուած յակամարտութիւններու ժամանակ մշակութային արժեքներու պաշտպանութեան մասին» 1954 թուականի Հաագայի համաձայնագիրին 4-րդ յօդուածի՝ արգելուած է մշակութային  ժառանգութեան հանդեպ վանդալիզմի, գողութեան, կողոպուտի, իւրացման, թշնամանքի եւ յաշւեյարդարի  ցանկացած գործողութիւն։ Ըստ Հաագայի 1954 թուականի առաջին արձանագրության՝ արգելուած է գրաւեալ տարածքները ոչնչացնիլ մշակութային կամ հոգեւոր արժեքները։

Մշակութային ժառանգութեան նմանօրինակ դիտաւորեալ ոչնչացման քաղաքականութիւնը կը դատապարտուի նաեւ «Մշակութային ժառանգութիւնը դիտաւորեալ ոչնչացնելու մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թուականի հռչակագիրով։