Մշակութային ցեղասպանություն

  • by Western Armenia, November 27, 2023 in Մշակոյթ
95 դիտում

Յուշարձաններու եւ տեսարժան վայրերու պահպանման միջազգային կոմիտէի Հայաստանեան գրասենեակի գործադիր տնօրեն Գագիկ Գիւրջեանը 168․am-ի հետ զրոյցը անդրադարձեր է Արցախ ադրբեջանական մշակութային վանդալիզմին, ինչպէս նաեւ  հայկական կողմէն իրականացուող անհրաժեշտ քայլերու մասին։ Անոր փոխանցմամբ՝ հասարակական կազմակերպութիւնները մշտապէս կը բարձրցնեն բարջ այս խնդիրը  միջազգային հարթակները։ Աւելին՝ Շուշիին պատմական հայկական գերեզմանոցի վրայ ճանապարհ կառուցելու Բաքուի վանդալիզմին մասին կրկին ի լուր աշխարհի բարձրաձայներ են։

«Հասարակական կազմակերպութիւններու կողմէն բարձըրցուած հարցերուն պետք է մեր Արտաքին գործերու նախարարութիւնը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին հետ համատեղ, այդ խնդիրներուն լուծում տա։

Հիմա, օրինակ, ԻԿՕՄՕՍ-ը, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի խորհրդատուական օրգանն է, եւ որու ազգային կոմիտէն մենք ենք, հարց կը բարձըրցնենք՝ Արցախին պատմամշակութային ժառանգութեան հետ կապուած խնդիրներու վերաբերեալ։ Կոչն արդեն հնչեր  է, ԻԿՕՄՕՍ-ն ունէ եւրոպական մասնաճիւղ եւ Եւրոպային խորհուրդը այդ խնդրի մասին բարձրաձայներ է։ Եւրոպային խորհուրդէն ալ կոչ են ըրեր, որ սա դարձնինք պաշտօնական փաստաթուղթ։ Հիմա մենք՝ որպէս հ/կ, կը դիմենք, բայց յղում կընենք մեր ԱԳՆ-ի կողմէն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին բարձրացուած հարցին»,- նշեց Գագիկ Գիւրջեանը։

Ըստ անոր՝ խնդիրն այնպես են բարձրըրցեր որ Արցախ ղրկուի  մոնիտորինգային խումբ, որպէսզի տեղը ծանօթանան, որովհետեւ աւելի լաւ է մէկ անգամ տեսնին, քան հարիւր անգամ լսեն։ 

Հարցին՝ արդեո՞ք միջազգային կառոյցներուն առհասարակ կը յետաքրքրէ Արցախին պատմամշակութային յուշակոթողներուն ճակատագիրը, եւ  այդ խնդիրներուն ինչպէ՞ս կարձագանքեն, Գագիկ Գիւրջեանը պատասխանեց՝ ամէն ինչ պայմանաւորուած է այն հանգամանքով, թէ  որտեղ կը բարձրաձայնուի խնդիրը։

Օրինակ, 1,5 ամիս առաջ Սիդնեյ տեղի ունեցած ԻԿՕՄՕՍ-ի գլխաւոր ասամբլեան, որտեղ հայկական կողմն առաջ է քաշեր հարցադրում՝ ուխտագնացութիւններ իրականացնիլ Արցախին պատմամշակութային վայրեր, եւ մասնաւորապէս նշուեր են Դադիվանքն ու Ամարասը, որոնք մինչեւ ադրբեջանական բռնազաւթումը եղեր են ուխտագնացութեան ակտիւ վայրեր։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ներկայացուցիչներու՝ Արցախին յնարաւոր այցի մասին ալ  Գագիկ Գիւրջեանը մտավախութիւն յայտնեց, որ եթէ անոնք  պետք է Արցախ մտնին Բաքուով, ապա ադրբեջանցիները տեղը անոնց իրենց կեղծ թեզերով կնախապատրաստեն։

«Գանձասարը կամ միւս եկեղեցիներն Բաքուն կը յամարէ ուդիական կամ աղուանական, այս թեզը անոնք կսրսկեն ՅՈՒՆԵՍՕ-ի ներկայացուցիչներուն։ Ամէն ինչ կախուած է անկէ, թէ ինչ կազմով ու ինչ մակարդակով կըլլա այդ այցը։ Եթէ պետք է տանին ու ներկայացնին, թէ ատոնք ուդիական են, ապա վստահ եմ՝ կհամոզեն, ատոր համար լուրջ մասնագէտներ պետք է այցելեն»,- եզրափակեց Գագիկ Գիւրջեանը։