Սիւնիքով ցամաքային միջանցքի ստեղծումը զգալի ռիսկեր կը պարունակէ Եւրոպային համար

  • by Western Armenia, November 27, 2023 in Քաղաքականութիւն
75 դիտում

Արցախին հարցը դժուար թէ քննարկուի Սեպտեմբերուն Բաքուի վերայսկողութեյան տակ վերցնելէն ետք: Այլ խնդիրներ կրնան  առաջանալ Հայաստանի անվտանգութեան համար, եթէ Բաքուն որոշէ աւելի առաջ շարժուիլ  դեպի Հայաստանի  տարածք։ Նման էսկալացիա կանխելու համար Եւրամիութիւնը պետք է ակտիւացնէ իր դիւանագիտական ​​ներգրաւուածութիւնը՝ միաժամանակ աւելի ակտիւ աշխըտելով Հայաստանի սոցիալական դիմակաիւնութեան եւ պաշտպանունակութեան ամրապնդման ուղղութեամբ։ Այս մասին կասուի Մարի Դումոլինի եւ Գուստավ Գրոսելի յոդուածը, որը հրապարակուեր է ECFR պորտալին մէջ։

Երկու երկրներու միջեւ ընթացող խաղաղ բանակցութիւններու ընթացքին բարձրացուեր է սահմաններու սահմանազատման հարցը։ Այնուամէնայնիւ,  Բաքուի ղեկավար Իլհամ Ալիեւը պարբերաբար ազդանշաններ կուղարկէ Արեւմուտքին գլխաւորած բանակցային ձեւաչափին մէջ  որեւէ բանի շուրջ համաձայնութեան գալու դժկամութեան մասին եւ փոխարէնը հանդես կու գա  «տարածաշրջանային խաղացողներու»՝ Ռուսաստանի եւ Թուրքիոյ  մասնակցութեամբ կարգաւորման օգտին: Հայաստանի հետ սահմանին ի ներկայիս Բաքուի ռազմական դիրքերը եւ երկու երկրներու միջեւ ուժերու յսկայական անհավասարակշռութիւնը նոյնպէս մեծըցուցեր են Հայաստանի կառավարութեան մտավախութիւնը յնարաւոր ներխուժման վերաբերեալ: Բաքուէն երեք շաբաթ պահանջուեց  Արցախ հարձակմանը նախապատրաստուելու համար, քանի որ ռազմական աջակցութիւն ուներ Թուրքիայէն եւ Իսրայէլէն։ Սիւնիքին վրայ հարձակումը կարող է տեւիլ մօտաւորապէս նոյնքան ժամանակ, եւ Բաքուն, յաւանաբար, կնախընտրեր ատ ընիլ մինչեւ ձմեռ:Սիւնիքով ցամաքային միջանցքին ստեղծումը զգալի ռիսկեր կը պարունակէ Եւրոպային համար՝ անկախ անկէ՝ այն կը ստեղծուի ռազմական ճանապարհաւ եւ  Բաքուի լիակատար վերայսկողութեան ներքոյ, թե բանակցութիւններու եւ ռուսական զորքերու պաշտօնական վերայսկողութեան միջոցով։ Ատ  կհանգեցնի Թուրքիոյ եւ  Բաքուի, յնարաւոր է, Ռուսաստանին աջակցութեամբ փաստացի վերայսկողութիւն Սեւ եւ Կասպից ծովերը միացնող միջանցքին վրայ, որը Եւրոպան Կէդրօնական Ասիոյ եւ Չինաստանի հետ կապող առանցքային ուղիներէն է:

ԵՄ-ն պետք է գործի նման սցենարը կանխելու համար՝ լուծելով կարճաժամկետ, միջնաժամկետ եւ երկարաժամկետ մարտայրաւերները: