Մասնագետներու կարծիքով՝ Արեւմտեան Հայաստանի ժողովրդագրական տուեալներուն մէջ կան որոշակի շեղումներ, գլխահարկից ազատուելու համար հայերը հաճախ չէին գրանցէր երեխայի ծնունդը։ Պատրիարքարանի կամ բանահաւաքներու անցկացուցած մարդահամարի փաստաթուղթերուն մէջ մասնաւորապէս շեշտուած էր հայկական ծխերու կամ ընտանիքներու ու անոնց անդամներու թուաքանակը, որը գիւղերուն մէջ աւելի մեծ էր, քան՝ քաղաքներուն։

Նահապետական ընտանիքներ կային Արեւմտեան Հայաստանի գրեթէ բոլոր նահանգներուն մէջ։ 20-րդ դարին Թուրքիայի մէջ անցկացուած ժողովրդագրութեան պաշտօնական տուեալները ժողովրդագրագետները համեմատութեան դրած են հայկական տուեալներու հետ, որոնք կը հարստանան յուշագիրներու, յուշամատեաններու, հայրենակցական միութիւններու պահոցներու պարունակած տեղեկատուութեան շնորհիվ։

Ժամանակին այս առումով գնահատելի աշխատանք կատարած են Կ․Պոլիսի հայոց պատրիարք Ներսէս Վարժապետեանի կողմէ արեւմտահայ գաւառ ուղարկուած հոգեւորականները եւ յատկապէս Գարեգին Սրվանձտեանցը։

Պատրիարքարանի անցկցուցած մարդահամարի տուեալները հրատարակուեր են Թեոդիկի (Թեոդորոս Լապճինճեան) եւ տարրագիր հայ պատմաբաններ Ռայմոնտ (Հարութիւն) Գեւորգեանի ու Փոլ Փափաջեանի ջանքերով։

Թեմային անդրադառցած է ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի Հայկական հարցի եւ Հայոց ցեղասպանութեան պատմութեան բաժինի աւագ գիտաշխատող, պատմական գիտութիւններու թեկնածու Արփինէ Բաբլումեանը որը, հանրային ռադիոյի «Հայկական հարցը » հաղորդաշարի ընթացքին կը ներկայացնէ տուեալ խնդիրը։

Հաղորդումն հասանելի է հետեւեալ հղումով։

https://soundcloud.com/armradio/02082021