Հայերու դէմ  իրագործուած ցեղասպանութեան փորձը Տիգրանակերտի մէջ սկսած է ցեղասպանութենէն 20 տարի առաջ՝ Միութիւն եւ Առաջադիմութիւն մտածելակերպի ձեռքով, որն այրեց Տիգրանակերտի պատմական շուկան՝ «Çarşiya Sipehi» – ն, որը քրտերէն կը նշանակէ հաճելի, աչք շոյող:  Այն ժամանակ կողոպտեցին նաեւ հայերուն, հրէաներուն, ասորիներուն եւ յոյներուն պատկանող 1700 տուն եւ 2500 խանութ: 

Հայերու դէմ իրագործուած ցեղասպանութենէն առաջ՝ 1895 եւ 1914 թուականներու երկու մեծ հրդեհներէն ետք, որոնք ուղղուած էին ոչ մահմետականներու ունեցուածքի բռնագրաւմանը եւ անոնց տնտեսութան ոչնչացմանը, շուկան ժողովուրդի կողմէ ստացած է «Çarşiya Şewitî» անուանումը: 

Այսօր շուկան ցածր եկամուտ ունեցող կամ գիւղական վայրերէն եկած մարդկանց կարիքները բաւարարելու համար ամենանախընտրելի շուկաներէն է:

Երկրորդ մեծ հրդեհը Չարշիա Սիպեհիի մէջ փոխած է ինչպէս շուկայի ճակատագիրը, այնպէս ալ անունը: Հրդեհէն մնացած աւերակները երեք տարի չեն մաքրուիր: Իսկ հրդեհէն մէկ տարի ետք՝ 1915 թուականին  հայերու դէմ ուղղուած ցեղասպանութեան ընթացքին Ամեդի (Տիգրանակերտ) հայ բնակչութեան 97 տոկոսը կամ սպաննուեցան, կամ աքսորուեցան: Կոտորածի ժամանակ հայերու հետ, տարալուծուեցան նաեւ ասորիներու մեծ մասը, ովքեր մաս կը կազմէին քաղաքի արհեստներուն, ինչպիսին են ՝ մետաքսագործութիւնը,կաշեգործութիւնը,թամբագործութիւնը, թիթեղագործութիւնը, դարբնութիւնը, պղնձագործութիւնը եւ ոսկերչութիւնը: Երեք տարի ետք փլատակները մաքրուեցան եւ շուկան վերաբացուեցաւ: Բայց հին վարպետներն այլեւս չկային: Մնացածները կամ բռնի մահմետականացուած հայեր էին, կամ «թրի մնացորդներ», ուրու կարիքն զգացուած էր իրենց մասնագիտութեան պատճառով:

Ամեդի շուկան, որու պատմութիւնը սկսած է 1700-ականներէն եւ կը հասնի մինչեւ 2000 -ականներու սկիզբը, կը բաւարարէր մարդկանց բոլոր տեսակի կարիքները՝ հագուստէն մինչեւ ապակեայ իրեր, պղինձէ մինչեւ հացահատիկ, յուշանուէրներէ մինչեւ մաքսանենգ ծխախոտ եւ թեյ, ձմեռային պաշարներ եւ համեմունք: