Արեւմտեան Հայաստանի Ատը եաման նահանգին մէջ սկսած են հազարաւոր տարիներու վաղեմութեան Թուրուշ ժայռափոր գերեզմաններու մաքրման աշխատանքները:

Պատմական եւ զբօսաշրջային բազմաթիւ տարածքներու շնորհիւ Ատը եամանը յայտնի է որպէս «բացօթեայ թանգարան»։ Այս դամբարանները նոյնպէս կենդանութեան շունչ  կուտան պատմութեանը: Կոմմագենի Կենդանացման Նախագիծի շրջանակին 60 եզակի եւ գեղեցիկ գերեզման ընդգրկող Թուրուշ ժայռափոր դամբարանները կը բացուին զբօսաշրջութեան առջեւ:

Դամբարաններու իւրաքանչիւր սենեակի մէջ առկայ են տարբեր ճարտարապետական ոճեր,  տարբեր փորագրութիւններ եւ զարդաքանդակներ: Այստեղի սենեակային դամբարաններու առանձնահատկութիւնն այն է, որ, ի տարբերութիւն Փերրէ անտիկ քաղաքի գերեզմաններուն, իւրաքանչիւր գերեզման ունի տարբեր ճարտարապետական ​​կառուցուածք:

Այս շատ բարձր մշակութային ներուժ ունեցող տարածաշրջան է: Այստեղ կը գտնուին  անտիկ շրջանէն մեզ հասած մեծ եւ փոքր բլուրներ: Շրջակայքի ուսումնասիրութեան ժամանակ ի յայտ եկած են բազմաթիւ մշակութային արժէքներ, որոնք կը պատկանին տարբեր ժամանակաշրջաններու։