44-օրեայ պատերազմի հետեւանքով Ատրպէյճանի վերահսկողութեան տակ անցած տարածքներուն մէջ գտնուող հայկական պատմամշակութային ժառանգութիւնը լուրջ վտանգի տակ է, ԱԺ Մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան եւ հանրային հարցերու մշտական յանձնաժողովի կողմէ հրաւիրուած քննարկման ընթացքին յայտնած է Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ Արցախի մշտական ներկայացուցիչ Սերգեյ Ղազարեանը:

Ան մանրամասնած է, որ վտանգի տակ է ատրպէյճանական վերահսկողութեան տակ անցած աւելի քան 2000 յուշարձանի ճակատագիր: Անոնց մէջ են 13 վանական համալիր, 122 եկեղեցի, 52 ամրոց եւ 523 խաչքար:

«Արցախի կորսուած տարածքներուն մէջ մնացած է 127 դպրոցական գրադարան, 12 թանգարան՝ աւելի քան 20 հազար նմուշներով», – հաւելած է ՀՀ-ի մէջ Արցախի ներկայացուցիչը:

Սերգեյ Ղազարեանի խօսքով՝ 2020 թ. Նոյեմբերի 9-ի հրադադարէն ետք եւս արձանագրուած են հայկական մշակութային ժառանգութեան ոչնչացման ու վանդալիզմի դէպքեր՝ ներառեալ Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եւ Սուրբ Հովհաննէս Մկրտիչ եկեղեցիներու դիտաւորեալ թիրախաւորման ու վանդալիզմի դէպքերը: