Թալիշի «Ամենափրկիչ» եկեղեցին աղուանական կարող են ներկայացնել միայն տգետները։ Այս մասին դիմատետի իր էջին տեղեկացուցած է Արցախի Հանրապետութեան «Պատմական միջավայրի պահպանութեան պետական ծառայութիւնը»:

Թալիշ գիւղը կը գտնուի Մարտակերտի շրջանին,  բռնազաւուած է Ատրպէյճանի կողմէ: Գիւղին մէջ եւ անոր շրջակայքին կատարուած հողային եւ շինարարական աշխատանքներու  ընթացքին յայտնաբերուած նիւթերը, մասնաւորապէս քարէ գործիքները, քարարկղային թաղումները կը վկայեն, որ այդ հատուածը մարդն ապրած է հնագոյն ժամանակներէ: 5-րդ դարի Հոռեկա վանքի շրջակայքին եղած բնակավայրն անուանուած է Թարիջ: 1822թ. Մելիք-Պեգլարեան Թալիշ բեկի անունով գիւղը վերանուանուած է Թալիշ: Հարմարավետ եւ ռազմավարական նշանակութիւն ունեցող դիրքը նպաստած է, որ բնակավայրը դառնայ Գիւլիստանի մելիքութեան վարչական կենտրոնը: Թալիշի գիւղամիջի «Ամենափրկիչ» եկեղեցւոյ կառուցումը աւարտուած է 1894 թուականին: Իսկ Թալիշի մշակոյթի տունը, որու կառուցումն սկսած է 1957 թուականին եւ աւարտուած է 1959 թուականին, Ալիեւը,  վերջերս կատարած այցելութեան ժամանակ, տարբեր նպատակներով ներկայացուցած է որպէս ռուսական ուղղափառ եկեղեցի, մինչդեռ Թալիշի մէջ երբեք  ռուսական եկեղեցի չէ եղած: