7 Դեկտեմբեր 1988  Թուականի Ահաւոր Եկրաշարժի  Հետեւանքով  Փլատակի Դարձաւ Հայաստանի Մէկ Մասը: 7 Դեկտեմբեր 2015 թուականը  մեր նորագոյն պատմութեան ամէնամեծ բնական աղէտի, Սպիտակի աւերիչ եկրաշարժի 27-րդ. տարելիցնէ եւ Հայ  ազգի համար կը մնայ սուգի օր:

Աղէտ մը որ,բերաւ թէ նիւթական եւ թէ բարոյական մեծ կորուստ,ողբերգութիւն եւ իւրաքանչիւր հայուն սրտին մէջ խոր ցաւ ու վիշտ: Այս ահաւոր երկրաշարժը Հայաստանի լայն տարածքը  ներառեալ մայրաքաղաք Երեւանը եւ  Հայաստանի մշակութային մայրաքաղաք Գիւմրին ու Վանաձորը վերածեց աղէտի գօտիի: Երկրաշարժիաղէտի հետեւանքով զոհուեցան աւելի քան 25-30 հազար անձեր, հարիւր հազարաւոր մարդիկ կորսնցուցին իրենց տուները, ընտանիքը , հարազատները ու սիրելիները:Անօթեւան ժողովուրդի  մէկ մասը վերաբնակուեցաւ Հայաստանի զանազան քաղաքներու մէջ, ոմանք արտագաղթելով հաստատուեցան  արտերկիրներու մէջ, ոմանք  ալ դեռ կը սպասեն Հայաստանի մէջ , եկրաշարժի հետեւանքով ծնունդ առաց իրենց  խնդիրներուն  լուծումը: Հայաստանի տնտեսական վիճակի պատճառաւ, հարցերու լուծման ուղղութեամբ միայն վերջին տարիներուն է որ, լուրջ քայլեր առնուած է :

Երկրաշարժը  վնասներ պատճառեց  21 քաղաքներու եւ շրջաններու ու 342 գիւղի:Անօթեւան մնացին 514 հազար մարդ: Տարբեր աստիճաններով  վիրաւորուեցան 20-25  հազար հոգի:

Ամէնաշատ զոհերը տուաւ  Կիւմրի քաղաքը (15-17 հազար), ապա Սպիտակ քաղաքը (4-5 հազար) : Վնասուեցան  մշակոյթային,պետական,պատմական կառոյցներ,արուեստի յուշարձաններ եւ աւելի քան 900 կրթարան:

Վնասներու անհամեմատ մեծութեան  հիմնական պատճառներէն կարելի է համարել  հետեւալնները:

1- Տարածաշրջանին ուժգին  երկրաշարժի մը վտանգի հաւանականութեան դերգնահատումը.

2-Ապահով շինարարութեան  տարրական չափանիշներուն ու կանոններուն խախտումը.

3-Շինարարութեան աններելի անորակութիւնը.

4-Փրկարարական աշխատանքներուն անկանոնութիւնը եւ անկազմակերպութիւնը .

5– Տեղւոյն բնակչութեան հաւանական երկարաշարժի վտանգի  մը անպատրաստութիւնը.

Պէտք է դասեր քաղել 27 տարիներ առաջ պատահած մեծ ողբերգութիւնէն,քանի որ  պատահած սխալները բազմաթիւ են,իսկ սխալները գործող  պատասխանատուներու յանցանքը աններելի էին.

2009 թուականին Հայաստանի  կարավարութիւնը  սկսաւ անօթեւան ընտանիքներու համար  բնակարաններ կառուցել,սակայն, ահրելի աղտէն 27 տարիներ վերջ  այսօր իսկ ցաւօք սիրտի Հայաստանի մէջ “Աղէտի Գոտի” ի հարցը դեր  գոյութիւն ունի,որը  արդէն վաղուց լուծուած պէտք էր ըլլալ. Տեղւոյն բնակչութիւն  համոզուած է որ,արտասահման եկած օգնութիւնները լիապէս  բաւարար էին  հարցին կանուխէն լուծումի հասցնելու  համար,եթէ  օգնութիւնները արդար ու կազմակերպեալ ձեւով  տեղին գործածուէր:

Խունկ,աղօթք եւ յարգանք եկրաշարժի զոհերու յիշատակին:

Տօքթ.Սարգիս Ատամ

 

dec-07-2013-2 tner