Արեւմտեան Հայաստանի Մարդին նահանգի Դարգեչիթ գաւառին մէջ պեղումներու ժամանակ յայտնաբերուած է 12 հազար տարուայ հնութեան տաճար։

Տարածաշրջանին մէջ, որն իր պատմութեան ընթացքին հիւրընկալած է 25 քաղաքակրթութիւններ՝ ներառեալ Արարատեան թագաւորութիւնը, աւարտուած է Մարդինի թանգարանի տնօրինութեան կողմէ 2012 թուականին սկսած եւ «Ըլըսու ամբարտակի եւ ՀԷԿ-ի նախագիծի փոխազդեցութեան տարածքին մէջ մնացած մշակութային ժառանգութեան փաստագրման եւ վերականգնման աշխատանքներու» շրջանակներուն ընթացող հնագիտական ​​պեղումներու հինգերորդ փուլը։

Պեղումներէն ետք ստացուած գտածոներու ուսումնասիրութիւնը թոյլ տուած է ենթադրել, որ այս բնակավայրը պատմական Պորտասարիէն աւելի հին է։

Տարածքին մէջ յայտնաբերուած են մոտ 30 տուն, 6 հասարակական կառոյցներ եւ  գերեզմաններ, որտեղ գտնուած են 130 մարդու կմախքներ, աւելի քան 100 հազար տարբեր ուլունքներ եւ տաճար մը, որը  թուագրուած է նեոլիթեան ժամանակաշրջանին պատկանող 11 300 թուականին։