«Հայաստան» մշակութային ասոցիացիան Հոկտեմբերի 22-ին, Բուրգ-Լես-Վալանս քաղաքի Շենեւիէ դահլիճին մէջ հրաւիրած էր անցկացնելու բանավէճ՝ «Հայաստանը 1878 թուականէն դիւանագիտութեան զոհ եւ Պեռլինի համագումարը» խորագիրով։ «Հայաստան» ասոցիացիայի համար այս հնարաւորութիւն էր վերադառնալու Սան Ստեֆանոյի, Պեռլինի, Վերսալի, Սեւրի, Կարսի եւ Լոզանի միջազգային պայմանագիրներուն, որոնք կնքեցին Հայաստանի ճակատագիրը 19-րդ դարի վերջը եւ 20-րդ դարի սկիզբը։ Բանավէճին ներառուած էր նաեւ 2020 թուականի Նոյեմբերի 9-ին Արցախի մէջ հրադադարի մասին Հայաստանի, Ատրպէյճանի եւ Ռուսաստանի միջեւ ստորագրուած համաձայնագիրները։

Հրաւերին արձագանքած է բաւականին մեծ լսարան։ Ներկաներէն եղած են  հոգեւոր հովիւ Լիւդեր Նասանեանը, Վալենսիայի հայկական միութիւններու ներկայացուցիչներ Խոսրոֆ Իլիոզերը, Ժորժ Էրեցեանը, Ալեն Էուկսուզեանը, Ժորժ Քույումջեանը, Սիմոն Մելքոնեանը, Սոնիա Սարգսեանը, Սարգիս Ժամագործեանը, ինչպէս նաեւ Արեումտեան Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտօնական ներկայացուցիչները՝ նախագահ Արմենակ Աբրահամաեանը, Ազգային Ժողովի նախագահ Լեոնարտոյ Պասմաճեանը եւ դիւանագիտութեան ղեկավար Լիտիա Մարկոսեանը:

«Հայաստան» ասոցիացիայի նախագահ Գրիգոր Ամիրզաեանն ամփոփեց Հայաստանի ճակատագիրը կանխորոշած հիմնական պայմանագրերն ու համագումարները: Անոնցմէ գրեթէ բոլորը անբարենպաստ էին տարածքներ կորսնցուցած Հայաստանի համար, բացառութեամբ 1920 թուականի Սեւրի դաշնագիրի, որը այդպէս ալ չի կիրառուեցաւ եւ անվավեր ճանաչուեցաւ 1923 թուականի Լոզանի պայմանագիրով։ Այնուհետեւ զրոյցին միջամտեց Արմենակ Աբրահամեանը եւ մանրամասն ներկայացուց, որ Սեւրի դաշնագիրը դեռեւս կը գործէ եւ կը հաստատէ Արեւմտեան Հայաստանի իրաւունքները, այսինքն՝ Օսմանեան Հայաստանի՝ մինչեւ Արցախ հասնող գաւառները, որոնք այս պայմանագիրով ճանաչուած են որպէս հայկական տարածքներ։ Ինչպէս հաստատեցին Արմենակ Աբրահամեանը, Լիտիա Մարկոսեանը եւ Լեոնարտոյ Պասմաճեանը՝ Սեւրի դաշնագիրը վավերական փաստաթուղթ մըն է Արեւմտեան Հայաստանի ճանաչման վերաբերեալ՝ ստորագրուած բազմաթիւ պետութիւններու կողմէ։

Այս պայմանագիրներու շուրջ տեղի ունեցաւ բուռն քննարկում, որուն ընթացքին փայլուն ելոյթներ ունեցան այս պայմանագրերու պատմութեան մեծ մասնագէտ Արմենակ Աբրահամեանը, ՄԱԿ-ի մէջ Սեւրի դաշնագիրի պաշտպան  Լիտիա Մարկոսեանը եւ Լեոնարտոյ Պասմաճեանը, ով հաստատեց, որ Արեւմտեան Հայաստանի հայ ժողովուրդի  իրաւունքները այսօր արդիական են։ Արմենակ Աբրահամեանն ըսաւ. «Մենք՝ Արեւմտեան Հայաստանի հայերս, պէտք է պաշտպանենք այս իրաւունքները։

Արմենակ Աբրահամեանը, որպէս ռազմադաշտի մարդ, բազմաթիւ բացատրութիւններ ու ցուցմունքներ տուած է արցախեան պատերազմի հիմքի վրայ։

Քննարկումներով լի երեկոյի վերջը հրատարակիչ Ռենէ Աջեմեանը (La Bouquinerie հրատարակչութիւն) ներկայացուց Հայաստանի մասին պատմող  “L’Eternelle victime de la Diplomatie Européenne” (Եւրոպական դիւանագիտութեան յավերժ զոհը) 

գիրքը։ 

Այս գիրքը եղած է բանավէճերու կենտրոնին, որը թոյլ կուտայ հանրութեանը հարցեր տալ, գտնել պատասխաններ եւ բարձրացնել Հայաստանի հարցը ՝ որպէս դիւանագիտութեան զոհ:

Նոյեմբերի 9 -ի պայմանագրերն ու Արցախի հարցը նոյնպէս քննարկուեցաւ լսարանի կողմէ:

«Հայաստան» ասոցիացիայի յաջորդ հանդիպումը կը կայանայ Նոյեմբերի 19-ին կլոր սեղանի շուրջ՝ «Ի՞նչպէս օգնել Հայաստանին եւ Արցախին » խորագիրով: