“Իմ մորաքոյրը կը ցանկանար, ինձ ուղարկել կաթոլիկ միանձնուհիներու դպրոց, որպէսզի ես ֆրանսերէն տւարապետեմ։ Տատիկս կը ցանկանար, որ ես եւ քոյրս սորվինք Մեսբուրիանի դպրոցը, որտեղ կը հաճախ էին Սկիւթարի հարուստ ու լաւ ընտանիքներու աղջիկները։ Ինչ կը վերաբերուի  հորաքրոջս, ապա ան կը կարծէր, որ այդ ամենն անիմաստ է։ Եւ առաջարկեց աւագին տալ աշակերտութեան դերձակի մոտ, իսկ կրտսերին, ով իմաստուն էր եւ հնազանդ, ժամանակաւորապես ձգել տունը։

19-րդ դարի վերջը մարող Օսմանեան կայսրութեան մէջ ֆրանսիական միսիոներական դպրոցները հաճախ ակնյայտ ընտրութիւն էր դէպի Եւրոպա բացուող հասարակութեան համար:

Ֆրանսիացի միանձնուհիները, հիմնականը երիտասարդ գաւառականները, դաշտէն կանայք, որոնք պատրաստ են տառապիլ երկինք նուաճելու եւ ֆրանսիական մշակոյթի տարածման համար, արձագանքած են այդ կոչին եւ մեկնած նուաճելու քրիստոնէական, իսկ երբեմն նաեւ հրէական փոքրամասնութեան հոգիներն ու սրտերը: Այսպիսով, կայսրութեան մեծ քաղաքներուն մէջ, ինչպէս նաեւ ամենէ հեռաւոր գաւառներուն մէջ ստեղծուեցաւ ուսուցիչներու ամբողջ ցանց մը։

Սոյն գիրքն կ՛առաջարկէ այս արկածախնդրութեան մոռցուած էջը ինչպէս միսիոներական Ֆրանսիայի, այնպէս ալ երիտասարդ հայ կանանց համար դէպի ազատման ճանապարհին, Արեւելեան աշխարհին լի մուտացիայով, 1915 թուականի Ցեղասպանութեան ողբերգութեան մէջ անոր անհետացման նախօրէին:Պատմութեան դոկտորական աստիճան ունեցող եւ հումանիտար գիտութիւններու նախկին դասախօս Բույան-Կուտանի թռիչքն արդեն երկար տարիներ կը մասնակցի Ֆրանսիայի եւ Հայաստանի միջեւ դպրոցական համագործակցութեանը ՝ ի աջակցութիւն ֆրանսերէնի:Կրթութշեան հարցերու մեծ ըմբռնումը եւ հայկական արմատները հանգեցուցած են Հայաստանի մէջ Ֆրանսիայի մշակութային եւ լեզուական քաղաքականութեան առաջին հետազոտական աշխատանքին ՝ 1991 թուականին անկախութիւն վերականգնուելէ ետք, Քլեր Մուրատեանի ղեկավարութեամբ անցկացուած հետազոտութեանը, ինչպէս նաեւ EHESS-ի մէջ պատրաստոեւած ատենախօսութիւնը այդ գիրքի ակունքներուն: