Արեւմտեան Հայաստանի Խարբերդ նահանգի պատմական Խարբերդ թաղամասին մէջ գտնուող ամրոցին մէջ, որտեղ սկսած են բնակիլ ՄԹԱ 3-րդ հազարամեակին, իսկ պարիսպները կառուցուեր են Արարատեան թագաւորութեան ժամանակ, ի յայտ եկած նոր յայտնագործութիւններ, ըստ որոնց՝  ամրոցի պատմութիւնը եւս 2200 տարի ետ երթալով, կը հասնի 5 հազար տարուայ։ 8 տարի առաջ սկսած պեղումներն այսօր կը շարունակուին։

Այս տարի ուրարտական ​​սրբավայրին մէջ կատարուած պեղումներու շրջանակներուն յայտնաբերուած է 20 հազար առարկայ, երկու ջրամբար եւ մոտ հազար քառակուսի մեթր տարածք՝ արեւմտեան պարիսպներու ներսը։ Յայտնաբերուած առարկաներու մէջ տեղ գտած են նաեւ Կուր-Արաքսեան մշակոյթին պատկանող խեցեղեն։ Սեւ, փորագրուած պատկերներով ու նախշազարդ ծիսական անոթներու առկայութիւնը հնարաւորութիւն կուտայ ենթադրել, որ անոնք օգտագործուած են կրոնական-պաշտամունքային արարողութիւններու ժամանակ, իսկ ամրոցն ունի 5 հազար տարուայ պատմութիւն։ 

Մենք գիտենք, որ հարթավայրերուն մէջ եւ Եփրատի ափերուն մարդիկ բնակած են աւելի վաղ շրջանին՝ մ.թ.ա. 10-11 հազար տարի առաջ։ Այնուամենայնիւ, Խարբերդի ամրոցի կենտրոնին մէջ յայտնաբերուած այս գտածոները կը հարստացնեն մեր տեղեկութիւններու ցանկը: