2020 թուականի Նոյեմբերի 9-ին աշխարհասփիւռ հայութիւնը ցնցուած էր՝ գիտնալով, որ Ատրպէյճանի եւ Թուրքիայի կողմէ Արցախի բնիկ հայ ժողովուրդին պարտադրուած զինուած գործողութիւնները կտրուկ ընդհատուած են մէկ համաձայնագիրի պարտադրութեամբ, որու միջոցով համաձայնութեան եկած են Արցախի տարածքի 85 տոկոսի իւրացման։ Այդ ժամանակէն Արցախն ապօրինի ձեւով բռնագրաւուած է ռազմական գործողութիւններ իրականացնող անձերու կողմէ։

Այս փաստաթուղթը ստորագրած են ներկայիս Հայաստանի Հանրապետութիւնը, Ատրպէյճանը եւ Ռուսաստանը։

Ինչպէս դէպքերու ժամանակ գրաւոր արտայայտուած է Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմենակ Աբրամեանը, այսօր մենք կը հաստատենք, որ այս եռակողմ համաձայնագիրը որեւէ ազդեցութիւն չ՛ունի Արցախի ինքնիշխան հայ ժողովուրդի վրայ։

Թուրքիոյ կողմէ համակարգուած եւ համատեղ իրականացուած՝ Ատրպէյճանի միակողմանի յարձակումն իրականացուած է ՄԱԿ-ի գործող բոլոր կանոններու բացայայտ խախտումով, հակառակ ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահներու հրահանգներուն։ Պատերազմի 44 օրերու ընթացքին, խաղաղ բնակչութիւնը ենթարկուած է շարունակական յարձակումներու, վիրաւորուելով ու սպաննուելով՝ դառցած են պատերազմական կրկնուող յանցագործութիւններու գերի։

Այսօր Արեւմտեան Հայաստանի բնակիչներէն տասնեակ հայ զինուորներ առեւանգուած եւ դատապարտուած են Ատրպէյճանի կողմէ, բայց աշխարհը դեռեւս չի արձագանքեր։

Մեզ կը մնայ միայն դատապարտել այն փաստը, որ «քաղաքակիրթ աշխարհէն» հնագոյն արցախցիներու վրայ Ատրպէյճանի եւ Թուրքիայի անօրինական յարձակման պայմաններուն բաւարար արձագանք չեղաւ ո՛չ ռազմական գործողութիւնները դադարեցնելու, ո՛չ ալ ուզուրպացիան վերացնելու համար։

Ներկայիս Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետն այն պետութեան վարչապետն է, որը 1991 թուականի Սեպտեմբերի 21-ին ստացած է անկախ պետութիւն դառնալու եւ միջազգային իրաւունքով 1920 թուականին ստեղծուած Հայաստան պետութենէն անջատուելու միջազգային համաձայնութիւնը։

Արցախը ներկայ Հայաստանի Հանրապետութեան մաս ըլլալու փաստի միջազգային ճանաչման եւ անկախ պետութիւն ըլալլու որեւէ միջազգային ճանաչման բացակայութեան պայմաններուն, այնուամենայնիւ, բարեբախտաբար, կը մնայ 1920 թուականի հայկական պետութեան մաս, սակայն այսօր կ՛ենթարկուի Ատրպէյճանի անհեթեթ պնդմանը՝ ատրպէյճանական տարածքային ամբողջականութեան մասնիկը ըլալլու, որը չունի պատմական կամ իրաւական լուրջ հիմքեր։

Քանի որ 1920 թուականի հայկական պետութիւնն այժմ ունի իրաւայաջորդ պետութիւն՝ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութիւնը, որը վավերացուցած է Սեւրի պայմանագիրը 2016 թուականին, Արցախը կը հանդիսանայ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան անբաժանելի մասը, քանի դեռ հակառակը չէ ընդունուած միջազգային իրաւական դաշտին մէջ։

Չնայած վերը նշուածին, 1992 թուականէն (մինչեւ այսօր) Արցախի իրաւական կարգավիճակի մասին որոշումը կը կայացուի ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի կողմէ՝ գերիշխող համաշխարհային տերութիւններու պարտադրութեամբ։

Վերոնշեալէն միանգամայն պարզ կը դառնայ, որ ներկայիս Հայաստանի Հանրապետութեան, Ատրպէյճանի եւ Ռուսաստանի կողմէ ստորագրուած եռակողմ փաստաիւղթը բացարձակապէս խորթ է Արեւմտեան Հայաստանի ժողովուրդի անբաժանելի մաս հանդիսացող Արցախի ժողովուրդի կամքին եւ հետեւաբար՝ անոր մէջ ընդունուած ոչ մէկ որոշում չի կարող պարտադրուիլ Արցախի ինքնիշխան ժողովուրդին, քանի որ այն ստորագրուած է երեք օտարերկրեայ պետութիւններու կողմէ (չնայած այդ պետութիւններէն մէկը հայ ժողովուրդի եւ անոր հայրենիքի մաս կը կազմէ)։ Անոնք չունին Արցախի ժողովուրդի կամ տարածքի օրինական ներկայացուցչութիւն՝ իրենց ինքնորոշման իրաւունքի համատեքստին մէջ։

Օգտուելով այս հրապարակային յայտարարութեան առիթէն, կը խնդրենք, որ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութիւնն իր օրինական եւ դիւանագիտական ​​ներկայացուցչութեամբ ընդգրկուի ԵԱՀԿ Մինսքի խումբին մէջ, այլապէս այնտեղ ընդունուած բոլոր որոշումները ՄԱԿ-ի Անվտանգութեան խորհուրդի կողմէ կը ճանչցուին անօրինական եւ իրաւաբանօրէն ոչ պարտադիր։

Քանի որ ոչ Արցախի ժողովուրդի, ոչ ալ Արեւմտեան Հայաստան պետութեան ներկայացուցիչները չեն հրաւիրուած ստորագրելու վերոնշեալ փաստաթուղթը։ Արցախի ժողովուրդը, ըլալլով Արեւմտեան Հայաստանի հայ ժողովուրդի իրաւայաջորդը, չի ճանչնար այնտեղ ստորագրուածը եւ մենք ողջ աշխարհին կը յայտարարենք, որ կուգայ ժամանակը, երբ մենք կ՛ազատագրենք թուրք եւ ատրպէյճանցի զաւթիչներու կողմէ բռնագրաւուած Արցախի հնագոյն, բնիկ, նախնադարեան, աստուածաշնչեան եւ սուրբ հայկական տարածքները։

Տոկտոր Գիլերմօ Ալեքսանտր Քարամանեան

Արգենտինայի Հանրապետութեան մէջ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան հիւպատոս

Leave a Reply