Ատրպէյճանական յարձակման ժամանակ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի զէնքերու միջեւ  քանակական եւ որակական տարբերութիւնն անհամեմատ էր։ Ատրպէյճանն օգտագործած է գերժամանակակից գործիքներ՝ հարուածային եւ հետախուզական անօդաչու թռչող սարքեր, հրթիռներ եւ կործանիչներ։

Պատերազմի ժամանակ Ատրպէյճանի տարած յաղթանակները ներկայացուած են հիմնականը տեսանկարահանումներու արդիւնքին։

Արցախի ՊԲ-ն միայն յարձակման աւարտին սկսած է անօդաչու թռչող սարքերով նկարահանումներ իրականացնել, մինչդեռ ատրպէյճանական ուժերն առաջին օրէն  կիրառած են անօդաչու թռչող սարքեր, որոնք անդադար կատարած են հետախուզական  աշխատանքներ եւ օգտագործուած են հարուածներ հասցնելու համար։

Սակայն անօդաչու թռչող սարքերը միակը չեն եղած, որոնք օգտագործուած են Արցախի մշտադիտարկման համար։

Ատրպէյճանն աշխուժօրէն օգտագործած է արբանեակներ՝ Հայաստանի եւ Արցախի ճիշդ կոորդինատներն ստանալու համար։

Ատրպէյճանի կապի եւ տեղեկատեւութեան նախարարութիւնը հեռահաղորդակցութեան համար 2010 թուականին ստեղծած է արբանեակային Azercosmos արբանեակը:

Ատրպէյճանն ունի երեք արբանեակ:

1. Azerspace-1-ը, որու տիրոյթին ընդգրկուած են Եւրոպան, Աֆրիկան, Մերձաւոր Արեւելքը, Կենտրոնական Ասիան եւ Կովկասը, կը հեռարձակուի ալիքներ ռատիոյով եւ հեռուստատեսութեամբ:

2. Azerspace-2,  շահագործման  յանձնուած է 2018 թ. եւ նոյնպէս  նախատեսուած է ռատիո եւ հեռուստատեսային հեռարձակման համար:

3. Spot7, որը վերանուանուած է Azersky,  գործի դրուած է 2014 թուականին եւ նախատեսուած է երկրի  վրայ դիտարկումներ կատարելու համար։

Վարդենիս-Մարտակերտ ճանապարհ, պատկեր Ազերսկի

Ի՞նչ կը ներկայացնէ Azersky-ը։

Ատրպէյճնական Azersky արբանեակը նախատեսուած է երկրագունդի դիտարկումներու համար։

Azercosmos արբանեակային ընկերութիւնը ռազմավարական համագործակցութեան պայմանագիր կնքած է ֆրանսիական Airbus Defense System ընկերութեան հետ Spot 7 արբանեակը գնելու եւ շահագործելու համար։

Պայմանագրի համաձայն՝ անոնց համագործակցութիւնը կը բերէ ատրպէյճանական Azersky եւ ֆրանսիական Spot-6 արբանեակներու համատեղ շահագործման եւ բարձրորակ արբանեակային պատկերներու համատեղ արտադրութեան, որը կը նշանակէ, որ անոնք կարող են վերահսկել աշխարհի ցանկացած կէտ։

Դան Ռադուն՝ Azercosmos-ի գլխաւոր կոմերցիոն տնօրենը, հաստատած է այդ փաստը  2017 թուականի Ապրիլի 5-ին:

Երկու արբանեակները՝ Spot-6-ը եւ Azersky-ն կարող են ծածկել օրական 6 միլիոն քառակուսի կիլոմեթր տիրոյթ, որն մոտ 201 անգամ աւելի է, քան Հայաստանի տարածքը։

Պայմանագրի մէջ  նշուած է, որ ֆրանսիացիներն ու ագտրպէյճանցիները կը մշակեն տուեալները եւ կը փոխանցեն իրար, կը պատրաստեն մասնագետներ եւ փոխանակում հմտութիւններ։   

Լաչին, Ազերսկուց ստացված պատկեր

Արբանեակը կարող է ամեն օր դիտարկել Հայաստանի եւ Արցախի տարածքները։

Երկու արբանեակները կարող են ստեղծել 1:25000 մասշտաբով տեղագրական քարտէսներ, անոնք կարող են դիտարկումներ կատարել նոյնիսկ մառախլապատ եղանակին եւ կարող են ստեղծել տարածքի թուային մոտելներ՝ 5-էն մինչեւ 10 մեթր ճշգրտութեամբ:

Պատերազմի ժամանակ եւ մինչեւ պատերազմը Ատրպէյճանը հետոժեւած է Հայաստանի եւ Արցախի տարածքները, ստացած է կոորդինատներ ֆրանսիական արտադրութեան Azersky կամ Spot-6 արբանեակով՝ Արցախի մէջ թիրախներ փնտրելու, ճիշդ  կոորդինատներ որոշելու եւ հարուածներ հասցնելու համար։

Leave a Reply