Հայաստանի եւ յատկապէս Արեւմտեան Հայաստանի ճակատագիրը ամենաողբերգականն ու՛ ամենատխուրն է, քանի որ հայ ազգը կրած է բոլոր տեսակի ճնշումներ, նուաստացումներն ու սարսափները

Սակայն մենք քիչ բան գիտենք այս արեւելեան երկրի մասին, որը օտար տիրապետութիւններու փոփոխութեան հետեւանքով հաճախ փոխած է իր չափերն ու անուանումները։ Եթէ ​​մենք քիչ բան գիտենք Հայաստանի մասին, ուրեմն ծանօթ չենք հայ ժողովուրդին՝ անոր խորունկ հայացքով թխահերներուն ու կանաչ աչքերով շիկահերներուն, որոնց գեղեցկութիւնը յայտնի է ամբողջ աշխարհին։ Հայ կանայք աշխատասեր են, հետաքրքրասեր ու զգայուն:

Քիչ վեպեր եւ ամսագրեր գրուած են այս երկրի եւ  իր լեռնային ու բնութեան մասին,

բայց աւելի քիչ՝ այնտեղ ապրող ծաղիկներու մասին, որոնք իրենց կեանքը կ՛առնեն Անահիտ աստուածուհիի ոտքերէն։  Armenia au féminin-ը կ՛ուղղէ այս բացթողումը։

Կ՛ըսեն,  որ Անահիտը, արթնցնելով բնութեան գեներացնող ուժերը, եղած է պտղաբերութեան եւ ծննդեան, գեղեցկութեան եւ ջուրի աստուածուհին հայ դիցաբանութեան մէջ: Բայց ան նաեւ պատերազմի աստուածուհի էր, որն կ՛ուղեկցէր Միտրային՝ իր որդուն։

Արամազդի հետ միշտ եղած է հայկական հեթանոսութեան երկու գլխաւոր դեմքերէն մէկը։ Մեծ է Եփեսացիներու Տիհանան (Անահիտ, կ՛արտասանուի հակառակ): Ըստ հեղինակներու՝ անոր պաշտամունքը շատ տարածուած եղած է Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, որու մասին կը վկայեն անոր նուիրուած մեծաքանակ տաճարները, յատկապէս գլխաւոր սրբավայրի՝ Երզայի (Երզնկա) տարածքին։

Այսպիսով, ամեն ինչ սկսաւ Անահիտէն: Միանգամայն բնական է, որ այսօր ճիշդ հովանաւորութեամբ Անահիտը կը շարունակէ իր ճանապարհով երթալ, եւ անոր անուշահոտ շունչը կը տարածուի  ողջ Ֆրանսիայի մէջ եւ ամբողջ աշխարհին։ Վերջը կ՛ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել Լէա Թով Բիթոնին եւ Սերժ Բենիչային, ովքեր կ՛ուղեկցէին ինձ առաջին օրէն։

Ռեմի ՄԱԿԻՆԱՃԵԱՆ

«ԱՆԱՀԻՏ» ամսագրի նախագահ եւ հիմնադիր