Փարիզ, Դեկտեմբերի 21 — Առաջընթացի զեկոյց. Նոյեմբերի 20-ի իր մամուլի հաղորդագրութեան մէջ ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ն յիշեցուցած է մշակութային արժէքները պաշտպանելու պարտաւորութիւնը՝ Զինուած ընդհարման պարագային մշակութային արժէքներու պաշտպանութեան մասին 1954 թուականի կոնվենցիայով, որուն կողմ են թէ՛ Հայաստանը, թէ՛ Ատրպէյճնը: Այսպիսով, Կազմակերպութիւնն առաջարկած էր տեղւոյն իրականացնել անկախ փորձագիտական ​​առաքելութիւն՝ կազմելու մշակութային կարեւորագոյն արժէքներու նախնական կույքագրում՝ որպէս տարածաշրջանի ժառանգութեան արդիւնավետ պաշտպանութեան նախապայման:

Այս առաջարկը ստացած է Մինսքի խումբի համանախագահներու լիակատար աջակցութիւնը, ինչպէս նաեւ առաջին սկզբունքային համաձայնութիւնը Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի ներկայացուցիչներու կողմէ։

1954 թուականի Կոնվենցիայի Երկրորդ Արձանագրութեան (1999) Կոմիտէի անդամ պետութիւնները, որոնք հաւաքուած են 2020 թուականի Դեկտեմբերի 10-ին եւ 11-ին ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ի մէջ, ողջունեցին այս նախաձեռնութիւնը եւ հաստատեցին անհրաժեշտութիւնը գնահատելու մշակութային արժէքներու իրավիճակը Արցախի մէջ եւ անոր շրջակայքին։ Կոմիտեն կոչ  ուղղած է կողմերու իւրաքանչիւրին կատարել առաքելութիւն ուղարկելու պայմանները։

Նոյեմբերի 20-էն ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ն առաջարկներ կատարած է եւ խորհրդատուութիւններ իրականացուցած է այս առաքելութիւնն իրականացնելու համար, որը, համաձայն Կոնվենցիայի, կը պահանջէ կողմերու համաձայնութիւնը։ 

«Առայժմ կը սպասուի միայն Ատրպէյճանի պատասխանը, որպէսզի ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ն կարողանայ առաջ շարժուիլ։ Բազմիցս կապ հաստատուած է Ատրպէյճանի իշխանութիւններու հետ, սակայն արդիւնքի չեն հասած։ Անցնող իւրաքանչիւր շաբաթ աւելի փխրուն եւ դժուար կը դարձնէ մշակութային արժէքներու վիճակի գնահատումը, յատկապէս հաշուի առնելով եղանակային պայմանները, որոնք կը վատթարանան յառաջիկայ շաբաթները։ Հրադադարի հետ բացուած հնարաւորութիւններու պատուհանը պէտք չէ փակուի: Ժառանգութեան պահպանութիւնը կարեւոր պայման է կայուն խաղաղութեան համար պայմաններ ստեղծելու գործին։ Ուստի մենք կ՛ակնկալենք, որ Պաքուն կը պատասխանէ առանց հապաղման՝ վերջին շաբաթներու ընթացքին անցկացուած կառուցողական քննարկումները գործի վերածելու համար», – ըսած է ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակոյթի հարցերով գլխաւոր տնօրէնի օգնական Էռնեստօ Օտտոնեն։