Տիկնայք եւ պարոնայք

Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնն կ՛ամփոփէ 2021թ. իր գործունէութիւնը եւ կը նախանշէ 2022թ. իր աշխատանքներու ուղենիշները: 2021թ. շատ ծանր տարի էր ողջ հայութեան համար: Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնը, որն ինչպէս գիտենք. 1920թ. Հայաստան պետութեան շարունակականութիւնն է. որը  Ռուսաստանի կողմէ  1917թ. Դեկտեմբերին անկախութիւն ստացած էր, երբ Ստ. Շահումեանն ու Ալազանը դիմած էին Լենինին: Հայաստանը փաստացի ճանչցուած է  1920թ. Յունուարի 19-ին. իսկ դե-յուրե 1920թ.Մայիսի 11-ին: Մինչ 1920 թ. Յունուար ամիսը Հայաստան պետութիւն գոյութիւն չէ ունեցած՝ այն ստեղծուած է Պողոս Նուպար փաշայի ջանքերով: Հայաստան պետութեան մաս կազմած են եւ կը կազմեն՝ Արցախը, Նախիջեւանը, Ջաւախքը, Կիլիկիա, ներկայիս Հայաստանի Հանրապետութիւնը  եւ Արեւմտեան Հայաստանը:                   

1920թ. Օգոստոսի 10-ին  Սեւրի մէջ՝ Թուրքիոյ սուլթանական կառավարութեան եւ 1914- 18թ.թ. առաջին  համաշխարհային պատերազմին յաղթած դաշնակից պետութիւններու՝ Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիայ, Իտալիայ, Ճապոնիայ, Բելգիայ, Յունաստան,  Լեհաստան, Պորտուգալիայ, Ռումինիայ, Չեխոսլովակիայ, Սերբերի-Խորվաթներու եւ Սլաւոններու թագաւորութիւն, Հեջազ, Հայաստան, միջեւ կնքուեցաւ  Սեւրի հաշտութեան դաշնագիրը: Հայաստանի անունով  դաշնակից պետութիւններու հետ կնքուած է լրացուցիչ պայմանագիր՝ ազգային փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու, դիւանագիտական եւ առեւտրական յարաբերութիւններու վերաբերեալ: Միջազգային իրաւունքի տեսակէտէն Հայաստանի Հանրապետութիւնը, որպէս պայմանագրի մասնակից, դե յուրե ճանչցուած է պայմանագիր ստորագրած միւս բոլոր պետութիւններու կողմէ:        

Սեւրի պայմանագրի համաձայն Թուրքիային կը մնայ Կոստանդնուպոլիսը եւ շրջակայքը, ապառազմականացուած են նեղուցները եւ կը դրուի  միջազգային կառավարման ներքոյ: Սեւրի հաշտութեան  պայմանագրի մէջ չխորանալով,միայն նշենք,որ Հայաստան բաժինն կ՛ընդգրկէ 88-93-րդ յօդուածները: Թուրքիան Հայաստանը կը ճանաչի  իբրեւ ազատ եւ անկախ պետութիւն: Թուրքիան եւ Հայաստանը համաձայնում են երկու պետութիւններու միջեւ սահմանազատումը թողնել ԱՄՆ-ի որոշմանը: Հայաստանի սահմանները Վրաստանի եւ Ատրպէյճանի հետ կը որոշուին այդ պետութիւններու հետ ուղղակի բանակցութիւններու միջոցով:                                                                                                                                            1920թ. Ապրիլին Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի եւ Ճապոնիայի ներկայացուցիչներէբ կազմուած դաշնակից եւ ընթերակա ուժերու Գերագոյն խորհուրդը որոշում  կայացուց դիմել Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու 28-րդ նախագահ Վուտրօ Ուիլսոնին երկու խնդրանքով՝         

  • Ստանձնել Հայաստահի մանդատը   
  • Իրավարար վիճռով որոշել Հայաստանի եւ Թուրքիայի սահմանը

Երկրորդ խնդրանքը պաշտօնապէս ամրագրուեցաւ Խաղաղութեան վեհաժողովի նախագահի՝ Ֆրանսիայի վարչապետ եւ արտգործնախարար Միլերանի՝ 1920թ. Ապրիլի 27-ի պաշտօնագիրով: Երկրորդ խնդրանքը 89-րդ յօդուածի տեսքով ներառուեցաւ Սեւրի դաշնագրի մէջ եւ արդեն Հայաստանի եւ Թուրքիայի, ինչպէս նաեւ դաշնագիրը ստորագրած գրեթէ քսան երկիրներու անունով հղուեց Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու նախագահին՝ ով եւ կայացուց Իրավարար վճիռը: Իրավարար վճիռը վերջնական է եւ պարտադիր կատարման համար: Այն չունենար ժամանակային սահմանափակում եւ անոր կարգավիճակը կախում չունի վճիռի յետագայ ճակատագիրէն:                                                                                                                         

Այժմ անդրադառնամ  2021թ. Արեւմտեան Հայաստանի  կառավարութեան կատարած աշխատանքներուն:  ԱՀ կառավարութիւնը , որն ինչպէս արդեն նշուեցաւ, Հայաստան պետութեան շարունակականն է, իր լիազօրութիւնները վերականգնած է 2004թ. Արեւմտեան Հայաստանի հայութեան Ազգային խորհուրդի ստեղծումով/Շուշի/: Մինչ օրս Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնը հասցուցած է կայացնել պետական ինստիտուտներ, հետադարձ կապ հաստատել պապենական հողերու վրայ, այսինքն սեփական օջախի մէջ ապրող եւ աշխարհով սփռուած իր զաւակներուն հետ: Արեւմտեան Հայաստանն ունի իր պետական հեռուստատեսութիւնը, որն ունի տաս հազարէ աւել դիտորդ: 2021թ.Նոյեմբերին եթեր հերարձակուեցաւ Արեւմտեան Հայաստանի ռատիոն, որը 24 ժամ հասանելի կ՛ըլլայ մեր թրքախօս հայրենակիցներուն՝ ծանօթացնելով անոնց  հայ մշակոյթին ու վերադարձնելով սեփական արմատներուն: Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնը քաջ կը գիտակցի, որ թուրքերու կողմէ 19-20-րդ դարերուն  հայերու հանդէպ իրականացուած ցեղասպանութենէն մազապուրծ փրկուած մեր զաւակները կրօնափոխ եղած են, կորսնցուցած են մայրենի լեզուն, սեփական արմատները, գաղտնի պահած ինքնութիւնը եւ շատ մեծ աշխատանք կը կատարէ անոնց հետ: Ոչ միայն կրիպտոհայերը, ալեւիները, զազաները, այլեւ քրտերն ու թուրքերը սկսած են ուսումնասիրել սեփական ծագումնաբանութիւնը: Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնը մեծ աշխատանք կը կատարէ աշխարհով սփռուած հայերու համախմբման ուղղութեամբ: Օրինակ՝ Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամաւորները կը ներկայացնեն բոլոր մայրցամաքներուն մէջ ապրող հայերուն:        

Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնը գիտակցելով իր պատասխանատուութիւնը սեփական տարածքներու նկատմամբ՝ 2021թ. ընդունեց կենսական նշանակութիւն ունեցող  շարք մը օրէնքներ. 

 .Արցախի ինքնավարութիւնը ճանչնալու մասին                                                                                    

  .Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Հայաստնի Հանրապետութեան միջեւ յարաբերութիւնները      .Նախիջեւանի  ինքնավարութիւնը ճանչնալու մասին     

 2021թ. մենք մեծ աշխատանք կատարած ենք հայկական մշակոյթի եւ 44-օրեայ պատերազմէն ետք Ատրպէյճանի կողմէ բռնագրաւուած Արցախի տարածքներու հարցի միջազգայնացման վերաբերեալ՝ ցուցահանդէսներու շարք կազմակերպելով Ֆրանսիայի շարք մը քաղաքներուն մէջ:         

Տարին կը փակենք գոհունակութեամբ եւ կը պատրաստուինք  նախանշել   2022թ. մեր գործունէութիւնը: Այս հարցին մենք կ՛ուղղորդուինք միջազգային քաղաքական անց ու դարձով: Հայաստան պետութիւնը , ինչպէս 19-20-րդ դարերուն, այսօր եւս կը մնայ մեծ քաղաքականութեան օրակարգին մէջ՝ յատկապէս Թուրքիոյ օրակարգին, որը աւելի քան հարիւր  տարի  աշխատած է փակել իր անօրինականութիւնները՝ սկսած Սեւրի պայմանագիրի, Ուիլսոնի իրավարար վճիռի խախտումներով եւ մինչեւ այսօր շարունակուող հակահայ գործունէութեամբ Ատրպէյճանի հետ միասին: Թուրքիոյ նախագահը վերջին մէկ տարին  սկսած է բացայայտ հակահայ յայտարարութիւններով հանդիսանալ: Դեռեւս սկսած հայ-թուրքական արձանագրութիւններու օրակարգ բերելէն մինջեւ արցախեան պատերազմները՝ այսօր ալ Թուրքիան առաջ կը քաշէ նախապայմաններ.  

·       .Գրաւոր հրաժարում Արեւմտեան Հայաստանէն

·       Հայ –Թուրքական սահմանի ճանաչում 

·       Ցեղանսպանութեան պահանջատիրութենէն հրաժարում                                                              

·       Արցախէն հրաժարում  

.           Մեղրիի միջանցքի բացում      

 Մերձաւոր Արեւելքի ճակատագիրը եւ աշխարհի նոր  քաղաքական քարտէսը պայմանաւորեւած է Հայաստան պետութեան գոյութեամբ, որը այս պահին գրաւուած է Թուրքիոյ կողմէ: Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութիւնը  2022թ. իր գործունէութիւնը կ՛ուղղորդէ  տարածքներու ապաօկուպացման, հողերու միաւորման եւ իր քաղաքացիներու իրաւունքներու պաշտպանութեան հարցերն լուծելու ուղղուած քայլերով:

Այդ պատճառով մենք կ՛օգտագործենք բոլոր հնարաւորութիւնները բարձրաձայնելու Արեւմեան Հայաստանի  ու անոր քաղաքացիներու իրաւունքներիու մասին:2022թ. շատ կարեւոր տարի է եւ մենք պէտք է մեր ողջ ներուժն  օգտագործենք :Ուրեմն ի գործ՝ հանուն Արեւմտեան Հայաստանի իրաւունքներու պաշտպանութեան եւ տարածքներու դեօկուպացիայի: Այս կը պահանջեն արցախեան երկու պատերազմներու ժամանակ  նահատակուած մեր որդիները:                                                                 

     Բարեկամներ այսօր Սուրբ Ծննդեան տօնն է եւ ես կը ցանկանամ իմ եւ Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութեան անունով շնորհաւորել բոլորիս եւ յատկապէս բոլոր այն պետութիւններուն, որոնք ճանչցած են Հայաստան պետութիւնը՝ Ռուսաստանին, Մեծ Բրիտանիային, Ֆրանսիային, Գանատային , Աւստրալիային, Նոր Զելանտիային, Հարաւային Աֆրիկային, Հնդկաստանին, Պակիստանին,Պանգլատեշին,  Իտալիային, ճապոնիային, Պելգիային, Հունաստանին, Լեհաստանին, Պորտուգալիային,Ռումինիային, Չեխիային, Սլովակիային, Սերպիային, Խորվաթիային, Սլովենիային, Հերցեգովինային, Մակեդոնիային , Մոնտենեգրոյին ,Սաուտեան Արապիային եւ Ամերիկայի Միացեալ  Նահանգներեւն: