Արեւմտահայերէնը ժամանակակից հայերէնի երկու ստանդարտացուած ձեւերէն մէկն է, միւսը ՝ արեւելահայերէնն է ։

Այն հիմնականը հիմնուած է Ստամպուլի հայկական բարբառի վրայ, ի տարբերութիւն արեւելահայերէնի, որը հիմնականը հիմնուած է Երեւանի բարբառի վրայ։

Մինչեւ 20-րդ դարի սկիզբն Օսմանեան կայսրութեան մէջ նոյնպէս կը խօսէին արեւմտահայ տարբեր բարբառներով, յատկապէս արեւելեան շրջաններուն, որոնք պատմականօրէն հայաբնակ եղած են, եւ յայտնի են որպէս Արեւմտեան Հայաստան։

Ներկայիս օգտագործուող արեւմտահայերէնի խօսակցական կամ բարբառային տեսակները կը ներառեն հեմշինցիներու կողմէ խօսուող հոմշեցին; Սուրիայի Քեսապի, Լաթաքիայի եւ Ջիսր ալ-Շուղուրի, Լիբանանի Անճարի եւ Թուրքիոյ Ստամպուլի ու Վաքըֆլիի հայերու բարբառները։

Սասունի եւ Մուշի բարբառներով կը խօսին նաեւ մի քանի ժամանակակից հայկական գիւղերուն մէջ, ինչպիսին են Բազմաբերդը եւ Սասնաշենը ։

Արեւմտահայերէնի Կարինի բարբառի ձեւերով կը խօսին մի քանի հարիւր հազար մարդ Հայաստանի Հանրապետութեան հիւսիսային շրջաններուն, հիմնականը՝ Գիւմրիի, Արթիկի, Ախուրիանի եւ Շիրակի մարզի մոտ 130 գիւղերու մէջ եւ Վրաստանի Սամցխէ-Ջաւախեթի նահանգի (Ախալքալաք) հայերը:

Որպէս տարագիր հայերու լեզու եւ որպէս լեզու, որը ոչ մէկ պետութեան պաշտօնական լեզու չէ, արեւմտահայերէնը ոչնչացուելու եզրին է, քանի որ այդ կրողները ճնշուած պայմաններով ազատօրէն չեն տիրապետեր արեւմտահայերէնին՝ ընդունող երկիրներուն մէջ ձուլուելու պատճառով:

Ըստ որոշ գնահատականներու՝ Հայաստանի եւ Վրաստանի սահմաններէն դուրս արեւմտահայերէնին ազատ տիրապետողներու թիւը մէկ միլիոնէն պակաս է ։

Արեւմտահայերէնը հնդեւրոպական լեզու է։ Արեւելահայերէնը եւ արեւմտահայերէնը, մեծ մասամբ, փոխադարձաբար հասկնալի են որոշ օգտատերերու համար, սակայն ոմանք կարող են նաեւ հանդիպիլ շարք մը դժուարութիւններու լեզուի ընբռնման տեսանկիւնէն։

Հնչիւնաբանական տարբերութիւններէն մէկն այն է, որ արեւելահայերէնի մէջ հնչող դադարները արեւմտահայերէնի մէջ ձայնազուրկ են։