Հնագոյն ժամանակներէն Արեւմտեան Հայաստանի Մարաշը ծանօթ է իբրեւ արուեստներու եւ արհեստներու ծաղկեալ կեդրոն մը, ուր հայկական ներկայութիւնը միշտ ալ զգալի եղած է: Այսպէս, դերձակութիւնը, ներկարարութիւնը, կօշկակարութիւնը, կահագործութիւնը, ոսկերչութիւնը, ջաղացպանութիւնը, եւլն, հայոց սեփական արհեստներն են: Արհեստներով կը զբաղին ե՛ւ քաղաքի ե՛ւ գիւղական շրջաններու մէջ: Գաւառի բնակչութեան գերակշռող մեծամասնութիւնը խաշնարածութեամբ ու երկրագործութեամբ կը պարապի: Գիւղերու բնակչութիւնը երկրագործութենէ եւ անասնապահութենէ զատ, կը զբաղի փայտամշակութեամբ. շրջակայ անտառներէն ծառեր կտրելով՝ գերան, հեծան, մարդակ ու այլ ատաղձներ կը պատրաստեն։

20րդ դարու սկիզբները շերամաբուծութիւնը իբր շահաւէտ գործ կը սկսի ուշադրութեան առարկայ ըլլալ։ Սակայն շերամաբուծութիւնը եւս, ինչպէս շատ ու շատ արհեստներ, կը դադրի Մարաշէն հայ տարրին պարպումով ու անհետացումով։

Արհեստներու այլազանութեամբ եւ առատութեամբ անհամեմատ հարուստ էր Մարաշ քաղաքը: