Արցախի հանրապետութեան «Պատմական միջավայրի պահպանութեան պետական ծառայութիւն» ՊՈԱԿ-ն ամփոփած է 2021-ը թուականը՝ այն գնահատելով ծանր տարի ՊՈԱԿ-ի համար։

2020 թուականէն բռնազաւթուած տարածքներուն մէջ մնացած է շուրջ 2000 յուշարձան։ ՊՈԱԿ-էն յայտնած են, որ 2021 թուականին աշխատանքներ կատարվուած են պատմական, ճարտարապետական անշարժ յուշարձաններու, պատմական միջավայրի, մշակութային այլ արժէքներ պահպանելու, հանրահոչակելու եւ ուսումնասիրութեան ուղղութեամբ, հասկնալի պատճառներով 2021-ին պեղումներ չեն իրականացուած:

Մարտակերտի ու Ասկերանի շրջաններուն մէջ յայտնաբերուած են շուրջ 200 նորայայտ յուշարձաններ, անոնց մէջ խաչքարեր, տապանաքարեր ու եկեղեցի-մատուռներ՝ ոմանք արձանագիր, ոմանք ալ կարեւոր տեղեկութիւններ պարունակող: