Արեւմտեան Հայաստան – Թուրքիոյ Ինոնիու համալսարանի պատմութեան ամբիոնի վարիչ, թուրք պրոֆեսոր Սալիմ Քոջայի խօսքերով, 1915-1923 թուականներուն շուրջ 600 հազար հայեր, հիմնականը երեխաներ, իսլամացուած են: 

Այժմ անոնք Թուրքիոյ մէջ մոտ 4 մլն հետնորդ պէտք է ունենան։

Իտալացի պրոֆեսոր Ջովանի Գուայտայի խօսքով, 1895 թուականին առնուազն 150 հազար հայ: Այն ժամանակ Թուրքիոյ մէջ պէտք է  մոտ 1 մլն հետնորդ ըլլար։

Եւ այսօր Թուրքիոյ մէջ պէտք է ըլլայ այն հայ երեխաներու առնուազն 5 միլիոն հետնորդը, ովքեր բռնութեամբ իսլամացուած են 1895-1923 թթ. ժամանակահատուածին՝ բացի համշենցիներէն (ծագումով հայեր, որոնք ի սկկիզբէն եղած են քրիստոնեայ, բայց դարեր շարունակ ապրած են առանձին էթնիկ խումբի մէջ եւ դարձած են սուննի մահմետական, երբ տարածաշրջանը 15-րդ դարի երկրորդ կէսին գրաւեց օսմանցիներու կողմէ)։

Կան վկայութիւններ, որ ժամանակակից թուրք բնակչութեան մեծ մասը (մինչեւ 80 տոկոս կամ աւելի քան 60 միլիոն մարդ) հայկական արմատներ ունի։ Էնվեր փաշան հայերու դէմ իրագործուած ցեղասպանութեան կազմակերպիչներէն էր։

Լուսանկարին մէջ Ատանայի հայ որբերն են՝ Էնվերի նկարի հետ, որոնց ստիպած են կրել Օսմանեան կայսրութեան դրոշները։ Անոնց ծնողներուն սպաննած է Էնվեր փաշան, սակայն  երեխաներուն հաւատացուցած են, որ Էնվերը ոչ թէ հայերու մարդասպանն է, այլ անոնց փրկիչը եւ հերոս մը, ով անոնց համար ապաստարաններ կառուցած է։ Այսօր միլիոնաւոր “թուրքերու” երակներուն մէջ հայկական արիւն կը հոսի։

Իսլամացուած կամ ցեղասպանութենէն փրկուած հայ ազգը կամաց-կամաց կ՛արթնանայ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ։ Ինքնութեան աշխուժացում, որը կը պահանջէ միլիոնաւոր հայերու վերամիացում հազարամեայ հայկական մշակոյթի հետ․Այս է Արեւմտեան Հայաստանի գլխաւոր խնդիրներէն մէկը այն ժամանակ, երբ այսպէս կոչուած «սփիւռքահայութիւնը» կը մարէ կամ կը հեռանայ է իր հայկական ինքնութենէն։