Լիբանանի, Սուրիոյ, Հայաստանի, Տանիայի եւ Շուեյցարիայի մէջ յայտնաբերուած արխիւներուն մէջ դիտորդները կարող են գտնել լուսանկարներ, որոնք պատկերուած են ցեղասպանութեան յաջորդած՝ 1920-1940-ական թուականներուն Սուրիոյ մէջ հայերու ապրելակերպը: 

Քիչերը գիտեն, որ այս նկարներուն հեղինակներէն է ազգութամբ լեհ Լեոպոլտ Գաշչիկը, ով իր կեանքն ու գործը նուիրած է  հայոց դատին եւ օգնած է հայ համայնքներուն: Իսկապէս, այս լուսանկարներուն մէջ մենք կը գտնենք հայերու դէմ իրագործուած ցեղասպանութեան ապացոյցներ՝ խոշտանգումներու ենթարկուած աղջիկներ, ինչպէս նաեւ մահմետական տուներուն մէջ՝ ստրկութենէ փրկուած կանայք եւ երեխաներ: Ան լուսանկարած է Հալէպի ճամբարի առօրեան։ 

Լեոպոլտ Գաշչիկը Հալէպ-Դամասկոսի առաջապահ խումբին մէջ աշխատած է որպէս թարգմանիչ։ Այնտեղ իր ծառայութեան ընթացքին Գաշչիկն իր կեանքին մէջ առաջին անգամ անձամբ զգացած է հայերու նկատմամբ օսմանեան բնաջնջման քաղաքականութիւնը։ Հալէպը կը համարուի հայ փախստականներու ամենամեծ ճամբարներէն մէկը։ Կ՛ըսեն, քաղաքն ու հարակից շրջանները հիւրընկալած են համակենտրոնացման ճամբարներէն շուրջ 100,000 փրկուած հայերու: 

Գաշչիկը Օսմանեան կայսրութեան մէջ աշխատած է Մերձաւոր Արեւելքի օգնութեան կազմակերպութեան մէջ, որն օգնած յոյներուն, ասորիներուն եւ հայ փախստականներուն։ Ան աշխատած է պրոֆեսոր Յոհաննէս Լեփսիուսի հետ եւ հաւաքած ու հաստատած է Օսմանեան կայսրութեան կողմէ պատերազմի ժամանակ հայերու դէմ իրագործուած յանցագործութիւններու մասին ապացոյցներ։