Արեւմտեան Հայաստանի քաղաքական կարգավիճակի վրայ էական ազդեցութիւն ունեցաւ VII դարի կէսին արաբներու կողմէ Իրանի եւ Բիւզանդիայի արեւելեան նահանգներ գրաւելը: Այս շրջանին Հայաստանի մշակոյթը սկսաւ ծաղկիլ, սոցիալ-տնտեսական վիճակն ակնյայտօրեն բարելաւեց: Հայաստանը համառ պայքարին ոչ միայն կարողացաւ պահպանել սոցիալ-տնտեսական ու ազգային-մշակութային ինքնատիպութիւնը, այլեւ Բագրատունեաց տոհմի գլխավորութեամբ վերականգնել պետական-քաղաքական անկախութիւնը: Հայաստանի թագաւորական գահին հաստատուած Բագրատունեաց թագաւորութիւնը գոյատեւեց աւելի քան մէկ ու կէս դար (885-1045թ.): Այդ ժամանակաշրջանի հայոց հասարակական, տնտեսական ու մշակութային զարգացման բարձր մակարդակի մասին կը վկայեն Անիի ու Աղթամարի ճարտարապետական յուշարձանները, Գրիգոր Նարեկացիի (X դար) «Մատեան ողբերգութեան» պոեմը, հայ պատմագիտութեան բազմաթիւ  նուաճումներ։