Հայկական ճարտարապետութեան  պատմութեան մէջ առանցքային դեր եւ նշանակութիւն ունի Անիի տաճարը, որն իր ոճական իւրայատկութեամբ, կառոյցներու հորինուածքային, գեղարուեստական ձեւերու նորարարութեամբ մեծ ազդեցութիւն ձգած է հայ ճարտարապետութեան զարգացման յետագայ ընթացքին։

Անիի տաճարի ստեղծագործական նուաճումներն անխզելի կապուած են միջնադարեան Հայաստանի մեծանուն ճարտարապետ Տրդատի անունին հետ, ով իր բեղուն գործունէութեան ընթացքին արարած է հոյակերտ, անզուգական կոթողներ:

Մեծանուն գիտնական, ճարտարապետ Թորոս Թորամանեանը բարձր կը գնահատած է Տրդատի կարեւորութիւնն հայ ճարտարապետութեան մէջ: Անգնահատելի է Տրդատի դերը հայ ճարտարապետական ինքնութեան ձեւաւորելու գործին: Տրդատի ստեղծագործական անհատականութեան լաւագոյն դրսեւորումներէն մէկն է Անիի Մայր տաճարը՝ նշանակալի դեր կատարելով  եկեղեցական ճարտարապետութեան գեղարուեստական ձեւերը զարգացնելու գործին: Մայր տաճարն իր շքեղութեամբ, կոչուած է յաւերժացնելու հայկական պետականութեան հզօրութիւնը: