Հայ ժողովուրդին կողմէ հազարամեակներ շարունակ մեծ խանդավառութեամբ նշուած ամէնէն ինքնատիպ եւ, թերեւս, ամենահին տօնը՝ Վարդավառը կը նշեն նաեւ համշէնցիները, որոնք իրենց համար հայրենի տարածք ընտրած են սեւծովեան եայլաները։

Վարդավառը համշէնցիներու  հազարամեայ անցեալէն հասած ամէնէն գունազարդ օրերէն մէկն է։ Անցեալին ոչ ոք արգիլած է, որ այս տօնախմբութիւնը քանի մը օր տեւէ, ներկայիս նոյնպէս այն փառատօններու եւ տօնախմբութիւններու ամբողջութիւն մըն է։

Չայելիի մէջ, որ կը գտնուի համշէնական մշակոյթի տարածման աշխարհագրութեան արեւմուտքը, «Վարդավառ»ը  «Բեհուր» կը կոչուի։ Խոտ հնձելու եւ բերքահաւաքի օրերուն եայլաներ բարձրացող գիւղացիները որոշ օր մը կը հաւաքուէին բոլորին յարմար վայր մը։ Անոնք կը հագնէին իրենց ամենագեղեցիկ հագուստները։ Ջորիները գեղեցիկ կը զարդարէին, պարկապզուկի հնչիւններու ուղեկցութեամբ շուրջպար կը բռնէին եւ խաղիկներ կ’երգէին։

«Բեհուր»ները այն իւրայատուկ ժամանակներն էին, երբ երիտասարդները կը ծանօթանային իրար հետ ու կը սիրահարուէին իրար։ Անոնք կը հաւաքուէին ու կը զուարճանային որոշ վայրերու մէջ։

Սակայն Վարդավառը յայտնի է որպէս բարեկեցութիւն խորհրդանշող օր, եւ այս տօնը ճիշդ այդպէս կ’ընկալուի համշէնցիներու կողմէ։