Քուրմ Յարութ Առաքելեանը կը գրէ․ Վերջերս բազմիցս կը լսեմ յերիւրանք, թէ հին հայկական համակարգը նեխած էր, անկենսունակ եւ անզօր էր, հետեւաբար քրիստոնէութիւնը եկաւ եւ յաղթեց հայկականին:

Հայկականն անկենսունակ կամ նեխած չէր, այլ երկիրը գրաւած բիւզանդացիներն ու պարթեւները բիրտ ուժի միջոցով իրենցը պարտադրեցին: Հակառակը կ’ըսեմ, հայկականն այնքան կենսունակ եղած է, որ անգամ բարբարոսներու կրօնքը ձեւափոխած է եւ իր տօները պարտադրած։ Առաքելական եկեղեցին միակն է այլ եկեղեցիներու շարքին, որ ունի վարդավառ, տրնդէզ, բարեկենդան, խաղողօրհնէք եւ շատ ուրիշ հայկական տօներ, որոնք անուանափոխուած են միայն, բայց մնացած են բռնագրաւողներու կրօնքին մէջ նոյնպէս: 

Երբ այսօր կը տեսնենք, թէ հայկական հաւատամքն ինչպէս վերափոխած է անգամ եկեղեցին, երբ կ’ուսումնասիրենք հայերէն լեզուն եւ կը գտնենք հին հաւատամքային բազմաթիւ փաստեր լեզուամտածողութեան մէջ, կը հասկանանք, որ Հայկական հաւատամքը ոչ թէ անկենսունակ էր կամ սնանկ եւ անոր պատճառով քրիստոնէութիւնը յաղթեց, այլ հակառակը, Հայաստանը գրաւած ուժերն այնքան բիրտ ուժ իրագործեցին, որ ճարահատեալ մնաց միայն քրիստոնէութիւնը: Հետեւաբար ձերբազատուեցէք ազգայինն ամէն միջոցով փնովելու եւ ստորացնելու առաքելութենէն եւ բաց աչքերով ու բաց ուղեղով նայեցէք պատմութեան ընթացքին: