Ռատիօ Գանատա

Հրապարակուած է 2022 թուականի Յուլիսի 30-ին

«Ես ներողութիւն  խնդրած եմ այս գործընթացին համար, որ կը  կոչուի  ցեղասպանութիւն»,- ուրբաթ օրը լրատուամիջոցներուն ըսած է Հռոմի պապ Ֆրանսիսկոս՝ նկատի ունենալով չարաշահումները, որոնց ենթարկուած են բնիկ ժողովուրդները, երբ ստիպուած եղած  են յաճախել գիշերօթիկ դպրոցներ։

Պապը այս յայտարարութիւնն ըրած է Հռոմ վերադարձող օդանաւին մէջ՝ Գանատա կատարած վեցօրեայ շրջագայութեան աւարտին։

Շաբթուան ընթացքին Պապը  քանի մը անգամ ներողութիւն խնդրած է հաստատութիւններուն մէջ Հռոմի կաթողիկէ եկեղեցւոյ դերին համար։ Ան ներողութիւն խնդրեց Եկեղեցւոյ որոշ անդամներուն կողմէ կատարուած չարաշահումներուն, ինչպէս նաեւ մշակոյթի ոչնչացման եւ բռնի ձուլման համար։

Այս բաւարար չէ եղած որոշ բնիկներու համար, որոնք հիասթափութիւն յայտնած են, որ Հռոմի Պապը չէ անուանած բնակիչներիուն եւ փրկուածներուն կրած յանցագործութիւնները եւ չարաշահումները: Զինք քննադատած են նաեւ «ցեղասպանութիւն» եզրը չօգտագործելուն համար։

Այնուամենայնիւ, հարցին, թէ արդեօք ան պիտի օգտագործէ՞ «ցեղասպանութիւն» եզրը ապագային, Պապը պատասխանեց, որ պիտի օգտագործէ: «Ընտրել երեխաները, փոխել անոնց մշակոյթը, մտածելակերպը, աւանդոյթները՝ փոխել ցեղը, այո, ես կ’օգտագործեմ ցեղասպանութիւն բառը»:

2015 թուականին հրապարակուած զեկոյցին մէջ Ճշմարտութեան եւ հաշտեցման յանձնաժողովը գիշերօթիկ դպրոցներն անուանած է մշակութային ցեղասպանութեան ձեւ: Անկէ ետք բնիկներու խումբերը կը պնդեն, որ այն իսկապէս ցեղասպանութիւն էր:

Անցեալ տարի Մանիթոպայի ԱԺԿ պատգամաւոր Լիա Կազան միջնորդութիւն ներկայացուց Համայնքներու պալատ՝ կոչ ուղղելով դաշնային կառավարութեան գիշերօթիկ դպրոցներուն մէջ տեղի ունեցածը ճանչնալ որպէս ցեղասպանութիւն, սակայն ան չկարողացաւ միաձայն քուէարկութիւն ստանալ:

Անհետ կորած տւ սպանուած բնիկ կիներու եւ աղջիկներու վերաբերեալ ազգային հետաքննութիւնը եւս եզրակացուց, որ կիներու եւ աղջիկներու նկատմամբ բռնութիւնը ցեղասպանութեան ձեւ է:

Դպրոցներուն մէջ կը գերակշռէին անօթեւանութիւնը, մարմնական եւ սեռական բռնութիւնը, եւ կաթողիկէ եկեղեցին կը ղեկավարէր դպրոցներու 60%-ը:

Գաղութացումը սխալ է: Այն արդար չէ.

Եկէք հասկնանք, որ գաղութացումը դեռ չէ աւարտած։ Նոյն գաղութացումը տեղի կ’ունենայ այսօր»,- աւելցուց Պապը։

«Ես պէտք է հանգստանամ, որպէսզի կարողանամ ծառայել Եկեղեցիին»։

2013 թուականին Հռոմի Պապ Պենետիկտոս ԺԶ. հրաժարական տուաւ՝ յայտարարելով, որ իր ուժն ու մեծ տարիքն այլեւս չեն համապատասխաներ իր դերին։

Ան դարձաւ կաթողիկէ եկեղեցւոյ պատմութեան մէջ թոշակի անցած երրորդ Պապը։ Անկէ առաջ Գրիգոր ԺԲ. հրաժարեցաւ գահէն 1415 թուականի Յուլիսին, իսկ Սելեստին Ե. 1294 թուականի Դեկտեմբերին։