Քարահան բլուրը բաղկացած է  հնագոյն յուշարձաններէ, այդ թուին նաեւ  «ԵՈՒՆԷՍՔՕ»ի Համաշխարհային ժառանգութեան Պորտասարը, որուն համար Քարահան բլուրը յաճախ կ’անուանեն անոր քոյր վայրը:

Քարահան բլուրը առաջին անգամ յայտնաբերուած է 1997թ.-ին, սակայն առաջին համակարգուած հետազօտութիւնն իրականացուած է 2000թ.-ին, որուն արդիւնքով յայտնաբերուած են ժայռաբեկորներուն մէջ փորագրուած աւազաններու նմանող լողաւազաններ, ինչպէս նաեւ զգալի քանակով սայրեր, ուլունքներ, քարէ ամաններու բեկորներ, սրիչ քարեր:

Կայծքարէ կամ օպսիտիանէ պատրաստուած նետերու գլխիկներուն եւ այլ առարկաներուն յայտնաբերումը կը վկայէ այն մասին, որ բնակիչները գլխաւորաբար գոյատեւած են որսորդութեան կամ անասնապահութեան շնորհիւ՝ ի տարբերութիւն նոր քարի դարու բնակավայրերու մեծամասնութեան, որոնք հիմնուած էին գիւղատնտեսութեան վրայ:

Գտածոները նաեւ կը վկայեն, որ տեղանքն աշխոյժ եղած է նոր քարի դարու   ժամանակաշրջանին (Ն.Ք. 10000 – 6500 թթ.):

Յետագային ուսումնասիրութիւնները ցոյց տուած են, որ Քարահան բլուրը նմանութիւններ ունի Պորտասարի 2-րդ շերտին հետ, օրինակ՝ T-աձեւ ճարտարապետական 266 սիւները եւ կենդանիներու քանդակներ՝ օձեր, միջատներ, թռչուններ, նապաստակի գլուխ եւ այլն:

Աւելի լայն տեղանքի մէջ կը գտնուին շրջանաձեւ տուներ, որոնց ներսը հսկայական ծիսական համալիր եւ արարողակարգային կառոյցներ յայտնաբերուած են: