Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութեան նախաձեռնութեամբ Շուշիէն փախստականները հաւաքուած էին 2022 թուականի Ապրիլին, որպէսզի խնդրեն Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդի նախագահ Արմենակ Աբրամեանին միջամտել Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Դատարանին մէջ:

2020 թուականի Սեպտեմբերի 27-ին Ատրպէյճանի կողմէ սանձազերծուած  պատերազմէն ետք Շուշիի եւ անոր շրջանի բնիկ հայ բնակչութիւնը կորսնցուց ամէն ինչ՝ իրենց տուները, ունեցուածքը, եւ ոմանք նաեւ իրենց որդիները՝ ապաստանելով Ստեփանակերտ կամ Երեւան։

Արեւմտեան Հայաստանի դիրքորոշումը՝ Արցախի մասին պաշտօնապէս արտայայրուած է  2021 թուականի Փետրուարի 25-ի օրէնքով.

2021 թուականի Փետրուարի 25-ին՝ գեներալ Անդրանիկ Օզանեանի ծննդեան օրը, Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահը ստորագրած եւ հրապարակած է սոյն օրէնքը, որ պիտի ներկայացուի Սահմանադրական խորհուրդին։

Հաշուի առնելով հետեւեալ դրոյթները (սկզբունքները).

1). Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան կանոնադրութեան յօդուած (1) եւ յօդուած (55):

2). Բնիկ ժողովուրդներու իրաւունքներու մասին հռչակագիրը.

3) Արեւմտեան Հայաստանի հայերու իրաւունքները (հռչակագիրեր).

4) Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութիւնը.

Եւ, հաշուի առնելով Արցախին վերաբերող յատուկ փաստացի եւ իրաւական իրավիճակը Արեւմտեան Հայաստանի կառավարութեան ձեւավորման ժամանակ՝ 2011 թուականի Փետրուարի 04-ին, ինչպէս նաեւ ներկայ պահուն, Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային ժողովը օրէնսդրօրէն կը հաստատէ .

Յօդուած 1. Արցախի տարածքը կը հանդիսանայ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքի անբաժանելի մասը (Հայաստանի Շարունակական Պետութիւն 1920թ.)՝ համաձայն Հայաստան պետութեան միջազգային ճանաչման, տէ ֆաքթօ 1920 թուականի Յունուարի 19-ին եւ տէ եուրէ 1920թ. 11 Մայիսի, 

Յօդուած 2. Արցախի հայ ժողովուրդը Արեւմտեան Հայաստանի բնիկ հայ ժողովուրդի անբաժանելի բաղադրիչն է, հետեւաբար այս ժողովուրդի իւրաքանչիւր անդամ իրաւունք ունի դիմել Արեւմտեան Հայաստանի քաղաքացութիւն ստանալու համար։

Յօդուած 3. Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութիւնը փաստացի կը ճանչնայ Արցախի հայ ժողովուրդի իշխանութիւնը՝ որպէս ինքնորոշման իրաւունքի իրացման հետեւանք։

Յօդուած 4. – Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութիւնը կը ճանչնայ Արցախի հայ ժողովուրդի ինքնավարութիւնը՝ ելլելով  ինքնորոշման յայտարարագիրէն՝ միեւնոյն ժամանակ յարգելով 1920թ. Արեւմտեան Հայաստանի տարածքային ամբողջականութիւնը  

Յօդուած 5. – Սոյն օրէնքը վաւերացուելէ ետք պիտի  ընդգրկուի Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութեան մէջ:

Յօդուած 6. – Սոյն օրէնքը վաւերացուելէ ետք պիտի հրապարակուի Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտօնական տեղեկագիրին մէջ:

Նախագահը, կառավարութեան անդամները եւ Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային ժողովի (Խորհրդարանի) պատգամաւորներն այս օրէնքի ընդունումը պատմական կը համարեն Արցախի համար։

Արցախը կը համարուի Արեւմտեան Հայաստանի անբաժանելի մասը։ 2022 թուականի Մայիսի 9-էն փոխանցուած Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային խորհուրդի խնդրանքը կը  հաստատէ այս ընթացակարգը իրաւական գործով, որ նոյնպէս ներկայացուած  է Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան 2022 թուականի Յունուարի 31-ին։

https://www.ohchr.org/sites/default/files/2022-06/conseil.nationa-armenie-occidental-EMRIP-seminar-treaties-EMRIP-seminar-treaties.docx

Յարութիւնեանի անունով առաջին միջնորդութիւնն ընդդէմ Ատրպէյճանի պաշտօնապէս գրանցուած է ՄԻԵԴ-ի կողմէ. Ընթացակարգը սկզբունքօրէն գրաւոր է եւ տուժողը ստիպուած պիտի չըլլայ ներկայանալ, քանի տակաւին դատարանը չէ պահանջած այն:

Դուք կրնաք աջակցիլ Արցախի պատերազմի զոհերուն ՝ յանցաւոր պետութիւններու դէմ իրենց իրաւական պայքարին մէջ՝ ուղարկելով այն գրաւոր ձեւով:

http://www.western-armenia.eu/soutien.htm