Սաւուրի գաւառակը կը գտնուէր Հայոց Միջագետքին մէջ՝  Արեւմտեան Հայաստանի Տիգրանակերտ վիլայէթի Մարտինի գաւառին մէջ։ Գաւառակի գրեթէ կեդրոնէն՝ հարաւէն հիւսիս, կը ձգուէր Սուլթան Եայլաղի փոքր լեռնաշղթան: Սաւուր աւանի  մօտակայքը կար աւերակ բերդ, որ կը յիշատակուէր բիւզանդական յայտնի ամրոց եւ եպիսկոպոսանիստ:

Գաւառակն ունէր 1 դպրոց, ուր կ’ուսանէր 200-է աւելի աշակերտ:

Եկեղեցւոյ  մէջ սպասաւորներ չունէին, բայց տարին մէկ անգամ՝ Սուրբ Ծննդեան  տօնին, 3–4 օրով ուխտի կ’երթային հեռաւոր Սուրբ Առաքելոց վանք։

Առաջնորդարանի տուեալներով, 1890-ական թուականներուն գաւառակն ունէր 3000 հայ բնակիչ, մինչեւ Ցեղասպանութիւնը հայերու թիւը  կը հասնէր 1600 տուն՝ 9000-10000 հայ բնակիչի,  իսկ արդէն  1914 թուականին հայ բնակիչներու թիւը շուրջ 6000 էր: Հայերն ունէին կիսանկախ վիճակ: Հայերուն հետ գաւառին մէջ կը բնակէին նաեւ քիւրտեր։  Թուրքերու դէմ յաճախ պայքարի դուրս կու գային սաւուրցիները, որոնց  կը միանային  նաեւ քիւրտերը։ Գլխաւորաբար կը զբաղէին հացահատիկի, խաղողի եւ պտուղներու մշակութեամբ, անասնապահութեամբ եւ տարբեր արհեստներով:

Սաւուրը յայտնի էր նաեւ  սալորի  բերքառատ այգիներով:

Գաւառակի հայերը զանգուածաբար կոտորուած են 1915 թուականի Ցեղասպանութեան ժամանակ։ Անոնց ունեցուածքը կողոպտուած ու թալանուած է։ Կենդանի մնացածներէն քիչերը յաջողած են ապաստանիլ  օտար երկիրներ։

Արեւմտեան Հայաստանը հերթական անգամ կը բարձրացնէ հայկական տարբեր շրջաններու մէջ Ցեղասպանութեան հետեւանքները եւ կ’ուղղորդէ իր հետեւորդները ըլլալ պահանջատէր սեփական հայրենքին հանդէպ։ Այն ինչ որ գրեթէ մէկ դար առաջ կատարուեցաւ միջազգային հանրութեան լուռ հայեացքին ներքոյ ամէն վայրկեան կրնայ կրկնուիլ, քանի դեռ ցեղասպան պետութիւնները պատասխանատւութեան չեն ենթարկուած եւ չեն ընդունած իրենց մեղքերը։