Հայկական տարազը հայոց բազմաբարբառ լեզուին նման բազմաբնոյթ է: Այն ունի որոշ անհատական բնոյթ։ Արեւմտեան Հայաստանի իւրաքանչիւր նահանգ աչքի կը զարնէ միայն իրեն իւրայատուկ տարազով, այդ նահանգի իւրաքանչիւր գաւառ՝ միայն իրեն բնորոշ զարդանախշերով: Տարազի համալիր հանդերձանքին վրայ առկայ իւրաքանչիւր զարդանախշ ունի իր խորհուրդն ու նշանակութիւնը: Վերջիններս բաժնուած են  խումբերու՝ կլոր, քառակուսի, խաչ, եռանկիւն, կէտանախշ, թռչնանախշ եւ այլն: Հայկական զգեստը կ’առանձնանար երկարափէշութեամբ, երկու կողմէն ճեղքուածքներով եւ պարտադիր կերպով կ’ուղեկցուէր գօտիով:

Մայրաքաղաք Կարինի մէջ կիներու հագուստի համալիրին մէջ գործածական էին վերնազգեստի 4 տեսակ, որոնք ունէին միեւնոյն ձեւուածքը, սակայն կը տարբերէին կտորի տեսակով եւ զարդաձեւերով։ Մահուտէ կարուածքը կը կոչուէր ճուփփա, թաւիշը՝ խրխայ, մետաքսը՝ ղաթիֆայ, բուրդէ գծաւոր կտորէ կարուածը՝ փութալի։ 

Արեւմտեան Հայաստանի մէջ տարազը աչքի կը զարնէր ճոխութեամբ, հարուստ էր ոսկեթել եւ արծաթաթել  ասեղնագործութիւններով: Գոգնոցը կնոջ տարազի պարտադիր մասն էր: Այն կը կապէին գօտկատեղին, կրծքամասին կամ ուսամասին:

Արեւմտեան Հայաստանի տարազները այժմ կ’օգտագործուին նորաձեւութեան մէջ, որոնք կրնանք տեսնել միջազգային տարբեր ցուցասրահներու եւ նորաձեւութեան ցուցադրութիւններու մէջ։ Մենք հպարտ ենք, որ մեր մշակոյթը օր-օրի այսքան կը տարածուի եւ մեծ պահանջ կը վայելէ ամբողջ աշխարհի կողմէ։