Չեխ գրող, ճանապարհորդ, հայ ժողովուրդի մեծ բարեկամ Կարէլ Հանսայի «Արեւելքի արհաւիրքները» գիրքը, որ առաջին անգամ լոյս  տեսած է 1923 թուականին, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներուն համալրած է արգիլուած գրականութեան ցանկը, թարգմանուած է հայերէն:

Գիրքը կ’անդրադառնայ հայոց պատմութեան եւ մշակոյթին, հայերու դէմ իրագործուած Ցեղասպանութեան հետեւանքով հայ ժողովուրդի կրած տառապանքներուն եւ բազմահազար որբերու եւ այրիներու ողբերգական վիճակին։ 

«Արեւելքի արհաւիրքները» Հանսայի առաջին գիրքն է: Գիրքին մէջ Հանսա կը պատմէ, որ տեսած է հայ  կիներ, որոնք այնքան կոտրուած  եղած են, որ անգամ չեն կրցած լալ: Ան նաեւ այցելած  է հասարակաց տուները, ուր բռնի ուժով հայ աղջիկներ տարած են:

Գիրքի շնորհանդէսը տեղի ունեցած է Հայերու Ցեղասպանութեան թանգարանին մէջ:Այս իր բնոյթով ոչ միայն կարեւորագոյն գիրք է, այլեւ փաստերու արձանագրման  ձեռնարկ մը, ուր ի ցոյց կը դրուի այն դաժան կեանքը, որ կրած են հայերը՝ իրենց իսկ հայրենիքին մէջ Ցեղասպանութեան ենթարկուելէ ետք։ Նմանատիպ գործերու լոյս ընծայումը շատ կարեւոր է ոչ միայն այդ ոճիրը դատապարտելու, այլեւ հատուցման հասնելու համար։